پیشگذارده و تناقض: تعریفِ پیشگذارده در آثار منطقی ارسطو
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تهران
doi
چکیده
ارسطو در آثار منطقی خود، علاوه بر گزاره، مفهوم پیشگذارده را مطرح میکند و در تحلیلات اولی آن را بر اساس ایجاب و سلب تعریف میکند. دو مسالهی مهم دربارهی پیشگذارده از دیدگاه ارسطو مطرح است: تفسیرِ تعریفِ آن و رابطهی آن با گزاره. در این مقاله ابتدا سه تفسیرِ، از جمله تفسیرِ اسکندر افرودیسی و تفسیر کلاسیک، در این زمینه تقریر و نقد میشود. و از آنجا که ارسطو به رابطهی تناقض با پیشگذارده اشاره میکند، ابتدا تعریفِ تناقض از دیدگاه ارسطو بررسی میشود و سپس رابطهی تناقض و پیشگذارده مورد بررسی قرار میگیرد. سرانجام تفسیر پیشنهادی از پیشگذارده مطرح میشود: پیشگذارده گزارهای است که رابطهی آن با تناقض مورد توجه قرار گرفته است و توجه به این رابطه به معنای پذیرش قاعدهی تناقض است که بنیاد هر گونه استنتاجی است. معنای لغوی پیشگذارده هم با این تفسیر سازگار است: پیشگذارده پیش گذاشتن یکی از دو طرف تناقض است. و از این رو پیشگذاردهی جدلی دو صورت دارد: پرسش از مخاطب و فرض در استنتاج جدلی.
