فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از ابعاد معیشت پایدار بخصوص در جوامع روستایی توجه به اقتصاد کشاورزی و میزان درآمد ناشی از تولیدات کشاورزی می‌باشد. در تحقیق حاضر به منظور ارزیابی اثرات خشکسالی بر جوامع کشاورزی و روستایی، شاخص خشکسالی اقتصادی- اجتماعی روستایی معرفی گردیده است. این شاخص برای درنظر گرفتن شرایط اقتصادی و اجتماعی جوامع در مواجهه با خشکسالی از درآمد حاصل از سطوح زیر کشت، هزینه خانوار و توانایی مالی مقابله با تبعات خشکسالی استفاده می‌نماید. با توجه به اهمیت حوضه‌ی زاینده‌رود به عنوان یکی از حوضه‌های پر تنش، مناطق این حوضه‌ در دو استان اصفهان و چهارمحال و بختیاری به عنوان محدوده‌ی مورد مطالعه انتخاب گردیده‌اند. دوره‌‌ی مطالعاتی شامل 29 سال از سال آبی 69-1368 تا 96-1395 است. طبقه‌بندی شاخص خشکسالی اقتصادی – اجتماعی با الگوریتم شکست طبیعی جنکز انجام و منطقه بر اساس انعطاف پذیری و توانایی مقابله با عوارض خشکسالی از منظر تأثیر بر درآمد خانوار به زون‌های بحران کم تا شدید تقسیم شد. نتایج نشان می‌دهد مناطق فلاورجان، خمینی شهر، اصفهان و نجف آباد به ترتیب 18، 15، 12 و 8 سال در بحرانی‌ترین شرایط در بین مناطق نه‌گانه حوضه‌ی زاینده‌رود قرار داشته‌اند. حداکثر شدت خشکسالی اقتصادی- اجتماعی روستایی در مناطق خمینی شهر و فلاورجان به ترتیب با 77/6 و 37/6 واحد بدست آمد. نتایج کاربرد این شاخص تطابق خوبی با یافته‌های میدانی داشت و آن را شاخص مناسبی برای ارزیابی خشکسالی اقتصادی- اجتماعی معرفی می‌نماید.