فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محوطه‌های باستان‌شناختی بسیار اندکی مربوط به دورۀ اشکانی در سواحل خلیج‌فارس شناسایی یا کاوش شده‏‌اند و از این‌‏رو شناسایی محوطه‌های اشکانی جنوب‌شرق ایران بسیار مشکل است؛ بنابراین، به‌دلیل مطالعات باستان‌شناختی اندک در این منطقه و ابهاماتی که درمورد یکی از گونه‌های سفالی شاخص مربوط به دورۀ اشکانی این منطقه وجود دارد، ضرورت آن احساس شد که به این امر پرداخته شود. این گونه، سفال خشن سیاه و قرمز است. از سه محوطۀ اشکانی جزیرۀ قشم این گونه سفال یافت شد. پژوهش حاضر با هدف بررسی سفالینه‌‏های اشکانی یافت شده در جزیرۀ قشم انجام شد تا ضمن بررسی پتروگرافی سفالینه‌‏ها به تطبیق یافته‌‏ها و عناصر موجود با شاخصه‌‏های زمین‌‏شناختی قشم پرداخته شود و حضور هرگونه شباهت و یا تفاوت در خاک منشأ اشاره و در پایان وارداتی یا بومی بودن سفالینه‌‏ها مشخص شود. روش پژوهش در این پژوهش به شکل توصیفی، تحلیلی-تطبیقی و ترکیبی از مطالعات آزمایشگاهی و مطالعات کتابخانه‌ای برای پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها است؛ سفال‌های مطالعاتی ازنظر ترکیب و ساخت چه ویژگی‌هایی دارند؟ عناصر موجود در بافت و ترکیب سفال سیاه خشن جزیرۀ قشم تا چه میزان با عناصر ساختار و زمین‌‏شناسی منطقه همگون است؟ وجوه افتراق و اشتراک این سفال  با مناطق همجوار در چیست؟ در این پژوهش مجموعاً از 12 نمونه سفال به‏دست آمده از محوطه‏‌های دفاری (QS 6)، گربه‌‏دان (QS 72) و لنج‌‏سازی 3 (QS 132) استفاده شد و با توجه به نتایج حاصل از بررسی‌‏های پتروگرافی مشخص شد که سفالینه‌‏های سیاه و خشن قشم، شباهت‏‌های ظاهری غیرقابل‌انکاری با سفال‌‏های سیاه و خشن یافت‌شده در سواحل جنوبی خلیج‌فارس (امارات، بحرین و عمان) دارند و خاک منشأ سفالینه‌‏های هر سه محوطه ازنظر عناصر و کانی‌‏های موجود، یکسان و مشابه یک‌دیگرند که نشانگر تولید بومی سفالینه‌‏ها دارد.