ارزیابی زیستگاه گوسفند وحشی (Ovis orientalis) در پارک ملی کویر با استفاده از روش تحلیل عاملی آشیان بوم‌شناختی‌

نویسندگان

1 اداره کل حفاظت محیط زیست استان سمنان

2 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

3 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

4 - استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jne.2014.51300
چکیده

پارک ملی کویر نمونه‌ای از اکوسیستم‌های خشک و بیابانی می‌باشد که شامل دشت‌های وسیع و ارتفاعات متعددی است. این منطقه از نظر تقسیم بندی انجام شده در مورد زیستگاه‌های حیات وحش ایران، شامل زیستگاه‌های بیابانی، استپی و کوهستانی می‌باشد. گوسپند وحشی از گاوسانان موجود در این منطقه حفاظت شده می‌باشد. به منظور مدیریت این جمعیت آگاهی از نیازهای زیستگاهی و عوامل دافع و جاذب گونه ضروری است. به منظور مطالعه زیستگاه گوسفند وحشی و تهیه نقشه مطلوبیت زیستگاه این گونه در پارک ملی کویر، از داده‌های حضور که طی چهار فصل در سال‌های 89-1388 از این منطقه جمع آوری گردید و با استفاده از روش تحلیل عاملی آشیان بوم شناختی در نرم افزار بایومپر استفاده شد. در این روش، پس از آماده سازی نقشه‌ها توسط نرم افزار ایدریسی و بایومپر، متغیرهای زیستگاهی شامل ارتفاع، شیب، جهت، تیپ پوشش گیاهی و فاصله از منابع آب و فاصله از جاده‌ها و پاسگاه‌های محیط بانی وارد نرم افزار بایومپر گردیدند . جدول امتیاز حاصل از تحلیل نشان می‌دهد که گوسفند وحشی به ارتفاع 950 تا 1200متر، مناطق پرشیب و تپه ماهوری، جهت های شمالی تمایل بیشتری نشان می‌دهد. نقشه مطلوبیت زیستگاه برای گوسفند وحشی در پارک ملی کویر با روش مذکور بدست آمد. شاخص تخصص گرایی و حاشیه گرایی حاصل از این تحلیل نشان می‌دهد که گوسفند وحشی نسبت به تغییر شرایط بهینه زیستگاه خود، بردباری نسبتا خوبی دارد و به زیستگاه های حاشیه ای تمایل بیشتری نشان می دهد.