ارزیابی استراتژیهای مدیریت پایدار آب زیرزمینی برای سازگاری با تغییرات اقلیمی: مقایسه رویکردهای بهره-برداری تلفیقی سیکلی و غیرسیکلی
نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران
2 دانشگاه علم و صنعت
3 دانشگاه علم و صنعت ایران
4 گروه مهندسی آب؛ دانشکده مهندسی عمران؛ دانشگاه علم و صنعت ایران
doi
چکیده
تغییر اقلیم و اثر آن بر خشکسالیها موجب استفاده بیشازحد از منابع آب زیرزمینی شده و پایداری این منابع را به خطر انداخته است. مطالعات تغییر اقلیم نشان میدهد که در سالهای اخیر، جهتگیری محورهای مطالعاتی این مبحث از صرف "ارزیابی اثرات" به "سازگاری" گرایش قابلتوجهی داشته است. ازاینرو ارائه راهکارهای مناسب جهت افزایش سازگاری سیستمهای بهرهبرداری تلفیقی منابع آب سطحی و زیرزمینی در مقابل اثرات نامطلوب این پدیده حائز اهمیت شده است. در مطالعه حاضر، با در نظر گرفتن سناریوهای تغییر اقلیم، سازگاری سیستمهای بهرهبرداری تلفیقی منابع آب تحت دو رویکرد سیکلی و غیر سیکلی باهدف افزایش پایداری آبهای زیرزمینی ضمن کاهش هزینهها و کمبود آبی مقایسه گشتهاند. در این راستا بهمنظور شبیهسازی تغییرات اقلیم حوضه آبریز ابهر رود، متغیرهای بارش و دما از نتایج سه مدل گردش کلی جو تحت سناریوهای انتشار گازهای گلخانهای RCP2.6 و RCP8.5 در دوره 2031-2021 استخراجشده و ریزمقیاس سازی مکانی دادههای موجود با استفاده از الگوریتم M5 درخت تصمیم صورت پذیرفته است. در گام بعدی برای پیشبینی مقادیر رواناب از مدل ترکیبی Wavelet-M5 جهت مدلسازی بارش-رواناب و همچنین از روش Kharrufa جهت محاسبه میزان تبخیر در فصول آینده استفادهشده است تا این مقادیر در گام بعدی بهعنوان ورودی در اختیار مدلهای بهینهسازی چندهدفه سیکلی و غیر سیکلی قرار داده شوند. نتایج نشان میدهند که اتخاذ رویکرد سیکلی بهجای رویکرد رایج غیر سیکلی بهطور قابلتوجهی سازگاری سیستمهای بهرهبرداری تلفیقی منابع آب را افزایش میدهد. بهگونهای که در رویکرد سیکلی حدود 18 درصد پایداری منابع آب زیرزمینی بیشتر از رویکرد غیر سیکلی تضمین میگردد.