طراحی بهینه شبکه پایش کیفی آب زیرزمینی با استفاده از نقشه آسیبپذیری آبخوان
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان
doi
چکیده
بهرهبرداری بدون برنامهریزی و بیش از حد مجاز آب زیرزمینی در نواحی ساحلی خطر پیشروی آب شور را افزایش میدهد، بنابراین مدیریت و پایش کیفیت آب در این نواحی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مطالعه، شبکه پایش بهینه با حداقل تعداد چاهها در آبخوان ساحلی تالش با توجه به نقشه آسیبپذیری آبخوان و ارزیابی دقت شبکه پایش طراحی شد. در این راستا، نقشه آسیبپذیری آبخوان با استفاده از شاخص DRASTIC اصلاح شده تهیه شد و از الگوریتم ژنتیک برای جستجوی بهینه شبکه پایش استفاده شد. در مدل بهینهسازی همزمان سه هدف حداکثر کردن همبستگی بین شاخص آسیبپذیری و مقدار EC، حداقل کردن تعداد چاههای پایش و حداکثر کردن ضریب نش-ساتکلیف که بیانگر برازش بین توزیع EC محاسبه شده در شبکه پایش موجود و شبکه جدید است، مورد بررسی قرار گرفت. با اعمال ضریب وزنی w برای هدف اقتصادی، سه هدف در یک تابع هدف تعریف شد و وزنهای مختلف w ارزیابی شد. نتایج نشان داد که انتخاب جواب بهینه تا حد زیادی به تعیین ضریب وزنی w بستگی دارد و بهترین وزن با توجه به متعادلترین جواب و با توجه به شاخص آسیبپذیری و دقت شبکه پایش انتخاب شد. نتایج اعتبارسنجی نشان داد که در هر دو دوره بهینهسازی و اعتبارسنجی تخمینهای قابل قبولی حاصل شده است. همچنین با توجه به تغییرات کمی و کیفی آب زیرزمینی در درازمدت بهتر است به صورت دورهای شبکه پایش کیفی آب زیرزمینی ارزیابی و دوباره طراحی شود تا در برنامهریزیها و اعمال روشهایی برای بهبود کیفیت آب زیرزمینی مؤثر باشد.