فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعریف مناقشه، به سادگی شمردن مصادیق آن نیست و در ادبیات تحقیق، تعریف واحد و جامعی برای مناقشه وجود ندارد. نبود تعریف جامع و مورد اجماع برای مناقشه یکی از چالش‏های اصلی و بنیادین در حوزه مطالعات مناقشات بصورت عام و مناقشات آبی بصورت خاص است که امروزه نیز همچنان به قوت خود باقی است. هدف از این مقاله، بازاندیشی در چیستی، ماهیت و مفاهیم اصلی مناقشه با تلاش برای تبیین کارکرد آن در مواجهه با مناقشات آبی است. بر این اساس، این مقاله با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی، به واکاوی و بازاندیشی در چیستی و ماهیت مناقشه می‌پردازد و مفاهیم اصلی مناقشه در ذیل چهار سوال اصلی جمع‏ آوری و ارائه می‌شوند. علاوه‌ بر این، دو زمینه عمده مورد استفاده در مطالعات مناقشات آبی، یعنی نظریه بازی‏ها و رویکرد مناقشه/همکاری، در مقایسه با مفاهیم نوین دانش مناقشه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که در مطالعات مرتبط با مناقشات آبی به ماهیت،مفاهیم و ویژگی‏های اصلی مناقشه توجه نمی‏شود و رویکردها و دیدگاه‌های غالب در مواجهه با مناقشات آبی، متناسب با فلسفه سنتی مربوط به اوایل قرن بیستم و ابزارهای مورد استفاده در این حوزه نیز از نظر دوره زمانی، مربوط به دوران جنگ سرد است. در حالیکه این رویکرد و استفاده از ابزارصرفاً تکنیکی،پاسخ‏گوی ابعادپیچیده مناقشات در سیستم‏های درهم‏تنیده آبی نیست.نتایج مطالعات همچنان نشان می‌دهد که در دوره اخیر، دانش مناقشه به ابزارهای نوین تحلیل/نگاشت مناقشه متوسل شده است، مفهومی که امروزه برای مواجهه با مناقشات آبی ضروری جلوه می‏کند وکمتر مورد توجه قرار دارد.