مکان‏یابی محل دفن زباله با به‌کارگیری فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی و روش TOPSIS(مطالعة موردی:شهرستان گلپایگان)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی محیط‏زیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22059/jne.2014.51003
چکیده

محل دفن مواد زائد می‏تواند به‌طور بالقوه بر محیط اطراف اثرات منفی و زیان‌بار زیادی در ابعاد سلامت جامعه، اقتصادی و محیط‏زیستی داشته باشد. بنابراین، ارزیابی گسترده‏ای برای استقرار محل دفن مورد نیاز است تا بهترین مکان دفن شناسایی شود. هدف از این پژوهش مکان‏یابی دفن مواد زائد جامد شهرستان گلپایگان است. ابتدا 3 گزینة مکانی پس از بررسی‏های میدانی از فروردین تا شهریور‌ماه 1390 و تجزیه و تحلیل در نرم‌افزار ARCGIS و همچنین به‌کارگیری استانداردها و معیارهای مهم در مکان‏یابی محل دفن زباله، پیشنهاد و سپس بهترین گزینه انتخاب شد. روش‏های علمی استفاده‌شده در این پژوهش، روش TOPSIS و فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی بوده که از جمله روش‏های تصمیم‌گیری چندشاخصه هستند. برای اولویت‌بندی و وزن‏دهی به فعالیت‏های پروژه از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی و از طریق وارد‌کردن مقادیر ترجیحات به نرم‌افزار IDRISI اقدام شد. به روش AHP فعالیت‏های حمل‌و‌نقل مواد، پاکتراشی، خاکریزی و خاکبرداری، زهکشی، احداث راه و فعالیت تخریب ساختمان به‌ترتیب با وزن‏های 45/0، 22/0، 14/0، 090/0، 060/0 و 040/0، به‌منزلة رتبه‏های اول تا ششم در فرایند مکان‏یابی محل دفن زباله معرفی شد. سپس با به‌کارگیری روش TOPSIS نزدیکی نسبی به راه‌حل ایده‌آل در سه گزینة پیشنهادی بررسی شد که مقادیر آن برای گزینه‏های اول، دوم و سوم به‌ترتیب 259/0، 272/0 و 754/0 به دست آمد و گزینة سوم بهترین مکان جهت دفن زباله در شهرستان گلپایگان شناخته شد.