مقایسۀ دو پارک ملی خجیر و سرخه‌حصار از لحاظ روند تغییرات پوشش/کاربری

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران، کرج

2 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران، کرج

3 دانشجوی کارشناسی ارشد محیط‌زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران، کرج

4 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران، کرج

doi
10.22059/jne.2014.36607
چکیده

یکی از مهم‌ترین هدف‌های ایجاد پارک‌های ملی در همۀ کشورها حفظ گونه‌ها و جلوگیری از تداوم تخریب در اکوسیستم‌هاست، زیرا حفاظت از این مناطق می‌تواند نقشی اساسی در ادارۀ صحیح سایر مناطق، به‌خصوص مناطق همجوار، داشته باشد. متأسفانه این روند در پارک‌های ملی ایران با سیری معکوس طی چند دهۀ اخیر به‌سوی تغییر در پوشش طبیعی سیمای مناطق تحت حفاظت، به‌خصوص پارک‌های ملی بوده که به افزایش نگرانی‌ها برای حفاظت از باقیماندة تنوع زیستی در این مناطق منجر شده است. در این تحقیق، روند تغییرات پوشش طبیعی و توسعه در دو پارک ملی خجیر و سرخه‌حصار، با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست مربوط به سال‌های 1365، 1379 و 1389، بررسی شده است. بدین منظور، ابتدا تصاویر ماهواره‌ای تصحیح و در پنج طبقه دسته‌‌بندی شدند. سپس مساحت این طبقات در نقشۀ کاربری برای هر سال تعیین و مقایسه شده است. نتایج نشان می‌دهد که هر دو پارک ملی در طول دورۀ پژوهش با تخریب و تغییر کاربری مواجه بوده‌اند. به‌طور کلی پارک ملی خجیر بیشتر با کاهش مرتع و پارک ملی سرخه‌حصار بیشتر با افزایش ساخت‌وساز مواجه بوده است. همچنین، میزان تغییر کاربری و ساخت‌وساز در پارک ملی سرخه‌حصار بیشتر از پارک ملی خجیر است.