کاربرد رگرسیون لجستیک و زنجیرۀ مارکف در پیش‌بینی تغییرات کاربری سرزمین شرق استان مازندران

نویسندگان

1 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی مقطع دکتری و بورسیه هیئت علمی گروه محیط¬زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس.

3 کارشناس ارشد محیط‌زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

4 استاد گروه محیط‌زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/jne.2014.36608
چکیده

این تحقیق با هدف پیش‌بینی تغییرات کاربری سرزمین (جنگل، کشاورزی، مناطق مسکونی و باغ) شرق استان مازندران با استفاده از رگرسیون لجستیک و زنجیرۀ مارکف در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی انجام شد. با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای سال‌های 13۶۶-13۸۰ تغییرات کاربری سرزمین منطقه مشخص شد. پتانسیل انتقال با استفاده از رگرسیون لجستیک مدل‌سازی شد. بدین صورت که از هفت متغیر (مدل رقومی ارتفاعی، فاصله از مناطق مسکونی، اراضی کشاورزی، جنگل، رودخانه و جاده و متغیر کیفی پوشش اراضی) و هفت زیرمدل (جنگل به کشاورزی، جنگل به مسکونی، جنگل به باغ، کشاورزی به مسکونی، کشاورزی به باغ، باغ به مسکونی، باغ به کشاورزی) استفاده شد.  تغییرات کاربری سرزمین با استفاده از زنجیرۀ مارکف و مدل پیش‌بینی سخت برای سال 1385 پیش‌بینی شد. نقشۀ پیش‌بینی‌شده با مدل با نقشۀ واقعیت زمینی 1385 صحت‌سنجی شد. درنهایت،  تغییرات کاربری سرزمین برای سال 1392 پیش‌بینی شد. نتایج نشان داد، طی سال‌های 1366 تا 1380، سطح چشمگیری از اراضی جنگلی و باغی کاسته شده و در مقابل به اراضی کشاورزی و مناطق مسکونی افزوده شده است. مقادیر موفقیت خنثی، موفقیت، خطا و هشدار خطا به‌ترتیب 8/89، 1/0، 8/9 و 3/0 درصد و کل خطای پیش‌بینی مدل 1/10 درصد به‌دست آمد که نشان‌دهندۀ پذیرفتنی‌بودن مدل است. همچنین، نتایج پیش‌بینی نشان داد مساحت اراضی جنگلی و کشاورزی در سال 1392 در مقایسه با 1385 کاهش و مناطق مسکونی و باغ افزایش خواهند یافت.