ارزیابی اثر متغیرهای تاثیرگذار بر پیشبینی سیلاب واریزهای با استفاده از مدل شبکه بیزین
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه تهران
2 گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشکده پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشکده پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشکده پردیس ابوریحان-دانشگاه تهران-تهران-ایران
5 دانشگاه تهران-پردیس ابوریحان، تهران، ایران
doi
چکیده
پیشبینی سیلاب واریزهای جهت کاهش خسارات ناشی از آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. هدف این تحقیق پیشبینی غلظت رسوبات سیلاب (واریزهای و معمولی) توسط مدلهای شبکه بیزین و شبکه عصبی در حوضههای امامه، ناورود و کسیلیان است که به ترتیب در استانهای تهران، گیلان و مازندران واقع شدهاند. بدینمنظور، متوسط ارتفاع، شیب حوضه، مساحت حوضه، بارش فعلی، بارش پیشین (به مدت 3 روز قبل) و دبی 1 روز قبل به عنوان متغیرهای ورودی انتخاب شدند. سپس برای تعیین مؤثرترین عوامل بر غلظت رسوبات سیلاب، 32 سناریو ارزیابی شد. برای سناریو حاصل از کلیه عوامل منتخب، شاخصهای R2 و MAPE در مرحله آزمون، به ترتیب 97/0 و %55/8 برآورد گردید. ارزیابی اثر متغیرهای مختلف نشان داد مؤثرترین عوامل بر دقت پیشبینی شبکه بیزین به ترتیب ارتفاع حوضه، بارش فعلی، دبی روز قبل، مساحت حوضه و بارش پیشین یک روز قبل میباشند. شاخصهای R2 و MAPE برای این سناریو 91/0 و %01/11 است که به دلیل داشتن کمترین تعداد عوامل ورودی و بالاترین دقت به عنوان بهترین سناریو انتخاب گردید. مقایسه عملکرد مدل بیزین با مدل شبکه عصبی نشان داد مدل شبکه بیزین دقت پیشبینی بالاتری دارد. مؤثرترین عوامل شناسایی شده میتواند برای پیشبینی سیلاب واریزهای در حوضههای مشابه استفاده گردد.