مطالعۀ واکنش بذر گونۀ مرتعی چاودار کوهی به تنش ناشی از عناصر آلایندۀ سرب و مس

نویسندگان

1 کارشناس ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 کارشناس ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 کارشناس ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22059/jne.2014.36611
چکیده

با توجه به استفاده از گونۀ چاودار کوهی (Secale montanum) برای احیای مراتع مناطق گوناگون کشور، استفاده از آن در مدیریت این اکوسیستم‌ها به آگاهی از توانایی آن در برابر تنش‌های محیطی نیاز دارد. این تحقیق تأثیر غلظت‌های عناصر آلایندۀ مس و سرب بر شاخص‌های جوانه‌زنی و رشد بذر در این گونه را در شرایط آزمایشگاهی بررسی می‌کند. به این منظور، اثر پنج تیمار (شاهد، 50، 100، 150، 200 میلی‌گرم در لیتر) نیترات سرب و سولفات مس روی درصد و سرعت جوانه‌زنی بذرها و مقدار رشد گونۀ چاودار کوهی در سه تکرار بررسی شد. پارامترهای درصد و سرعت جوانه‌زنی محاسبه و مقدار رشد با اندازه‌گیری طول ریشه‌چه، ساقه‌چه و گیاه‌چه و نیز ضریب آلومتری و بنیۀ بذر تعیین شد. نتایج حاصل از تجزیۀ واریانس و مقایسۀ میانگین داده‌ها نشان داد که هیچ‌یک از دو عنصر مس و سرب بر درصد و سرعت جوانه‌زنی اثری نداشته‌اند، ولی افزایش غلظت عنصر سرب موجب کاهش معنی‌دار طول ریشه‌چه، ساقه‌چه و ضریب آلومتری شده و افزایش غلظت عنصر مس نیز در شاخص بنیۀ بذر، طول ریشه‌چه، ساقه‌چه، گیاه‌چه و ضریب آلومتری کاهش معنی‌دار ایجاد کرده است. همچنین، غلظت‌های پایین این عناصر عامل محدودکننده‌ای برای رشد این گونه نبوده است.