برنامه‌ریزی کلان مناطق نمونۀ گردشگری از طریق گزینش معیارهای مؤثر بر فرایند توسعۀ گردشگری در استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان

3 کارشناس ارشد جنگلداری

doi
10.22059/jne.2014.36626
چکیده

دراین تحقیق، برای برنامه‌ریزی کلان عرصه‌های مستعد توسعۀ مناطق نمونۀ گردشگری در استان خراسان رضوی، معیارهای مؤثر بر فرایند انتخاب عرصه‌های گردشگری جمع‌آوری و تدوین و براساس روش دلفی اولویت‌بندی شدند. پس از تعیین وزن نسبی و اولویت معیارها، نقشۀ مناطق مستعد برنامه‌ریزی مناطق نمونۀ گردشگری در سطح استان به‌دست آمد. مطابق این بررسی، از هفت گروه معیار محیطی، گردشگری، کالبدی- زیرساختی، اقتصادی، فرهنگی- اجتماعی، طراحی و مدیریتی، 25 معیار اصلی و 82 زیرمعیار شناسایی شد. در این راستا بیشترین تعداد زیرمعیارها در گروه معیار فرهنگی- اجتماعی با 28 معیار و کمترین آن در گروه معیار مدیریتی است که 5 معیار را در بر گرفته است. نتایج دلفی برای گروه معیار‌ها نشان داد در فرایند انتخاب مناطق نمونۀ گردشگری گروه معیارهای گردشگری، محیطی، کالبدی- زیرساختی، فرهنگی- اجتماعی، طراحی، مدیریتی و اقتصادی به‌ترتیب اولویت 1 تا 7 را دارند. مطابق بررسی انجام‌شده برای سطح‌بندی تأثیرگذاری زیرمعیارها در فرایند انتخاب مناطق نمونۀ گردشگری، 3/8 درصد از زیرمعیارها در طبقۀ با تأثیرگذاری بسیار زیاد، 6/22 درصد در طبقۀ با تأثیرگذاری زیاد، 7/35 درصد تأثیرگذاری متوسط و 4/33 درصد در طبقۀ تأثیرگذاری کم واقع شده‌اند. همچنین، زیرمعیارهای جاذبه‌ها و مقاصد گردشگری، تقاضا و بازار گردشگری، مخاطرات محیطی، زیستگاه‌های حساس و پوشش گیاهی به‌ترتیب بیشترین اولویت را از منظر دارابودن شاخص‌های حذف‌کننده به خود اختصاص دادند.