ارزیابی و شبیهسازی ردپای آب محصولات کشاورزی در اقلیمهای مختلف ایران با لحاظ سناریوهای تغییر اقلیم
نویسندگان
1 هیأت علمی گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 موسسه تحقیقات پنبه کشور/سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
3 دانشگاه علوم کشاورزی و منایع طبیعی گرگان- دانشکده مهندسی آب و خاک
4 هیات علمی گروه آب دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
پدیده تغییر اقلیم یکی از مهمترین چالشهای زیست محیطی است که بر روی منابع پایه از جمله منابع آب تأثیرات بسزایی دارد، لذا ارزیابی این پدیده و پیشبینی تأثیر آن بر محیط زیست، منابع زیست محیطی، کشاورزی و منابع آبی، امری لازم و ضروری است. در این تحقیق، به شبیهسازی پارامترهای اقلیمی با مدل گردش عمومی جوی اقیانوسی GFDL-CM3 تحت دو سناریوی پرکاربردRCP4.5 و RCP8.5 در دو دوره زمانی 2040-2021 و 2060-2041 در شش اقلیم مختلف ایران پرداخته شده و با استفاده از نتایج آن، محاسبات پیشبینی ردپای آب محصولات کشاورزی در دو جزء ردپای آب آبی و آب سبز انجام گردید. برای این منظور ابتدا 31 ایستگاه از سطح کل ایران انتخاب و با اقلیمبندی یونسکو در شش کلاس اقلیمی طبقهبندی گردیدند و سپس دادههای 30 ساله آماری هواشناسی آنها وارد مدل ریزمقیاس کنندهی LARS-WG گردیده و با تولید 200 سری داده به تولید دادههای هواشناسی در دورههای زمانی مورد نظر پرداخته شد. نتایج نشان داد که در طی دورههای آتی دما در بین مناطق مورد مطالعه از 5/0 درجه تا 03/2 درجه افزایش پیدا میکند و تغییرات بارندگی نیز از 16- میلیمتر کاهش تا 2/100 میلیمتر افزایش خواهد داشت و این سبب تغییرات ردپای آب سبز و آبی محصولات در اقلیمهای مختلف ایران به ترتیب از 44/13- درصد تا 53/37 درصد در ردپای آب سبز و 77/18- درصد تـا 20/38 درصد در ردپای آب آبی میگــردد. در بین اقلیمهای مـورد بررسی نیز دو اقلیم SA-K-W (نیمه خشک سرد گرم) و PH-C-W (خیلی مرطوب خنک گرم) با بیشترین کاهش ردپای آب سبز و بیشترین افزایش ردپای آب آبی مواجه خواهند شد و بیشتر از سایر اقلیمها تحت تأثیر تغییر اقلیم و عواقب ناشی از آن قرار خواهند گرفت.