برآورد ابرناکی در جو ایران با استفاده از فرآوردههای ابر پرتوسنج طیفی تصویربرداری چندزاویهای (MISR)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشجوی دکترای اقلیم شناسی، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
doi
چکیده
ابرناکی از اهمیت ویژهای در میان سایر عناصر اقلیمی برخوردار است و از جمله مباحث مهم در پیشبینی تغییرات اقلیمی در مقیاس جهانی و منطقهای میباشد. هدف از این پژوهش بررسی توزیع مکانی و برآورد میانگین بلندمدت ابرناکی در مقیاس زمانی فصلی و ماهانه در محدودهی جغرافیایی جو ایران است. بنابراین از فراوردههای ابر سنجندهی MISR در طول سالهای 2019-2001 استفاده گردید. فراوردههای ابر مورد استفاده با گامهای زمانی ماهانه و مکانی0.5° x 0.5° استخراج و پس از کنترل کیفی و پیشپردازش، برای ساخت لایههای شبکهای به کار گرفته شد. جهت بررسی صحت دادههای ابرناکی سنجندهی MISR از دادههای پوشش ابر 44 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک استفاده گردید. براساس نتایج؛ میانگین درصد ابرناکی در جو ایران حدود 25 درصد است که در مقایسه با میانگین ابرناکی جهانی (50 درصد) ایران کشوری کمابر میباشد. در بررسی بلندمدت، بیشینهی ابرناکی در سواحل جنوبی و غربی دریای خزر و پس از آن در نواحی مرتفع آذربایجان، زاگرس و خراسان برآورد گردید. از سویی دیگر کمترین مقدار ابرناکی در گسترهی وسیعی از ایران مرکزی، شرق و جنوبشرق ایران مشاهده شد. در میان فصول بیشترین درصد ابرناکی در فصل زمستان و کمترین مقدار آن در فصل تابستان به دست آمد. در مقیاس زمانی ماهانه مشخص گردید که بیشترین/کمترین درصد ابرناکی مربوط به ماههای فوریه/سپتامبر (بهمن/شهریور) است. این تفاوتها نشاندهندهی تغییرات وضعیت آبوهوایی در طول ماههای مختلف سال است. از دیگر نتایج، روند کاهشی درصد ابرناکی در طول سری زمانی مورد مطالعه است که بررسی آن از منظر گرمایش جهانی و تغییراقلیم مهم میباشد.