راه‌حل هگل برای دوگانگی ذهن و عینِ دکارتی

نویسندگان

1 دکترای فلسفه، مدرس دانشگاه کردستان

doi
چکیده

هدف از جستار کنونی بررسی راه حل هگل در برخورد با ثنویتِ ذهن و عین دکارتی است. معنای چنین دوگانگی‌ای این است که ما در امر شناخت با دو قلمرو جداگانه و کاملاً مباین با یکدیگر روبرو هستیم: قلمرو اندیشه‌ها، باورها، مفاهیم و ذهنیات و قلمرو بیرونی که حاوی اعیان و اشیاء بیرونی است که قلمرو نخست به آن‌ها ارجاع می‌دهند و معطوف می‌گردند. به اعتقاد هگل ثنویت دکارتی ناشی از یک اشتباه مقوله ای است و اساساً نقطه ‏آغاز سوبژکتیویسم از همان بنیاد غلط است. هگل معتقد است که یک فلسفه‏ اصیل می‏تواند بر این دوگانگی غلبه کند؛ او با طرح اندیشه «مطلق» و ایده این‌همانی در عین تفاوت تلاش کرد از این دوراهی فلسفی برون شویی بیابد. او همچنین باور دارد که فلسفه نقش مهمی در نظریه‌پردازی «راجع به جهان واقعی» دارد. هگل با تبیین نحوه‏ شکل‌گیری آگاهی به ما نشان می‌دهد که این تضاد در درون «ساختار آگاهی» است و با اتخاذ رویکرد درست در تبیین مسئله ذهن/ عین از منظر پدیدارشناسانه می‌توان ادیسه‏ روح را در دل واقعیت نشان داد.