مقایسۀ کارایی مدلهای درختی M5 و برنامهریزی ژنتیک در تخمین بار رسوب معلق رودخانهها
نویسندگان
1 استادیار سازههای آبی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابعطبیعی خوزستان، ایران
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد سازههای آبی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابعطبیعی خوزستان
3 استادیار سازههای آبی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابعطبیعی خوزستان، ایران
doi
10.22059/jrwm.2018.232883.1121چکیده
برآورد بار رسوب معلق یکی از مهمترین و پیچیدهترین بحثهای هیدرولیک رسوب و مهندسی رودخانه بهحساب میآید. بر همین اساس روشهای متعددی جهت برآورد بار معلق رسوب ارائه شده که با توجه به تجربی بودن این روشها، دقت پایینی داشته و نتایج روشهای مختلف تفاوت زیادی با یکدیگر دارند. امروزه با پیشرفت علوم رایانهای الگوریتمهای متنوعی ابداع شده که از آن جمله میتوان به الگوریتمهای درختی اشاره کرد. در تحقیق حاضر ضمن بررسی روش منحنی سنجۀ رسوب، از الگوریتم درختی M5 و برنامهریزی ژنتیک(GP)بهعنوان روشهای نوین جهت برآورد بار معلق رسوب استفاده شده است. اطلاعات مورد استفاده شامل دبی جریان آب و دبی رسوب مربوط به پنج ایستگاه آبسنجی بهبهان و چمنظام بر روی رودخانۀ مارون، جوکنک بر روی رودخانۀ الله و مشراگه و شادگان بر روی رودخانۀ جراحی در استان خوزستان است. در تمامی ایستگاهها دقت دو مدل درختی از منحنی سنجۀ رسوب بیشتر بوده و مقدار مجموع مربعات خطا در تمامی ایستگاهها جهت مدل M5 به میزان 7 الی 41 درصد نسبت به منحنی سنجۀ رسوب کمتر محاسبه شده است. علاوه بر این، نتایج این تحقیق نشاندهندۀ نزدیکی کارایی دو روش M5 و GP است که با توجه به ساختار ساده و مفهومی مدل M5 این روش بهعنوان روش مناسب جهت برآورد بار معلق رسوب انتخاب گردید.