فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 برآورد دبی طراحی به وسیله فرآیند تحلیل فراوانی با پیش‎شرط کلیدی ایستایی داده‌ها انجام می‌گیرد. امروزه عواملی مانند تغییر کاربری، مدیریت نامناسب و تغییر اقلیم منجر شده است که ماهیت ایستایی حداکثر دبی لحظه‌ای سیلاب‌ها تحت تأثیر قرار گیرد. بنابراین چنانچه داده‌ها دچار عدم ایستایی شوند برآوردهای حاصل از تحلیل فراوانی با فرض ایستایی غیرقابل اطمینان و دارای خطای زیادی خواهد بود و خسارات و تلفات بسیار شدیدی را ممکن است حادث شوند. از اینرو در پژوهش حاضر برای تحلیل فراوانی ناایستای سیل ضمن معرفی روش‌های آماری و چشمی برای ارزیابی شرایط ایستایی داده‌ها، استفاده از مدل‌های تعمیم‎یافته جمعی برای پارامترهای موقعیت، مقیاس و شکل (GAMLSS) به منظور تحلیل فراوانی داده‌های ناایستا و برآورد چندک‌های طراحی در شرایط ناایستایی تشریح می‌شود. بدین منظور شش ایستگاه هیدرومتری از استان‌های مختلف شمال کشور انتخاب شدند. پس از آن فرآیند تحلیل فراوانی با و بدون درنظر گرفتن پیش‎فرض ایستایی برای هر ایستگاه انجام شد. نتایج نشان داد که در مدل‌های دارای روند برای پارامترها، هر دو پارامتر موقعیت و مقیاس دچار ناایستایی به فرم خطی و حتی درجه دو شده‎اند. از سوی دیگر نتایج نشان داد که دبی طراحی برآورد شده در شرایط ناایستایی با روند‌ افزایشی تا سه برابر بیشتر از دبی طراحی برآورد شده با پیش‎فرض ایستایی در ایستگاه نوده‌خرمالو می‌باشد. همچنین نتایج نشان داد که در ایستگاه‌هایی که روند ناایستایی افزایشی وجود دارد دوره‌ بازگشت سیلاب‌های بزرگ رو به کاهش است و برای دوره بازگشت‌های یکسان مقادیر چندک‌های سیل رو به افزایش است.