واکاوی «مُلک سلیمان» در قرآن کریم در قامت یک تمدن توحیدی (بررسی مؤلفههای تمدنی دولت سلیمان)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
doi
چکیده
بر اساس دادههای نقلی و شواهد تاریخی، حکومت سلیمان نبی یکی از قدرتهای بزرگ، مهم و تأثیرگذار در طول حیات تاریخ بشر بوده و مورد توجه همیشگی ادیان مختلف بهویژه ادیان توحیدی است. در قرآن کریم اشاراتی به این حکومت وجود دارد. البته ماجرای ویژگیهای دولت حضرت سلیمان نسبت به داستانهای دیگر قرآن ، به طور جزئیتری بحث شده و از آن تعبیر به «مُلک سلیمان» شده است. مسئله پژوهش پیش رو امکان اثبات دولت سلیمان بهعنوان یک تمدن توحیدی در معیارهای تمدنپژوهانه است. این مقاله با بررسی و واکاوی ملک سلیمان، با هدفِ کشف و اثبات آن در قامت یک تمدن، به شاخصها و قواعد تمدنی این ملک میپردازد، که در آن با روش تحلیلی، از آیات قرآن کریم و تطبیق ویژگیهای ملک سلیمان با مؤلفهها و شاخصهای لازم برای اثبات تمدنی بودن یک حکومت، از منظر تمدنشناسان پرداخته است. همچنین مؤلفههای مهمی چون ایدئولوژی و مکتب، رهبری و مدیریت، کلانمؤلفه اقتدار و قدرت در مؤلفههایی چون اقتدار نظامی و امنیت، اقتدار اقتصادی، سیاسی، علمی و فناوری و همچنین قدرتهای عجیب و شگفتانگیز، مؤلفه جغرافیایی و عرصه سرزمینی، عوامل اجتماعی و فرهنگی بهویژه در شاخصهای مهمی چون عدالتگستری و ظلمستیزی، رفاه و توسعهیافتگی، معماری و شهرسازی، قانون و نظم اجتماعی در نظر گرفته شده است. نتیجه آنکه ملک سلیمان در این مؤلفهها و شاخصهای تمدنی در عصر خود و حتی بسیاری از آن تاکنون، کمنظیر و در مواردی بینظیر بوده است. حقیقت برجسته در تمدن سلیمان، شکلگیری و تداوم حیات چنین ملکی بر اساس توحیدمحوری است، که زمینه ایجاد یک تمدن بزرگ و بینظیر را رقم زده است. بدیهی است تشکیل یک تمدن بزرگ و قویِ دینمحور و توحیدگرا، درواقع اثبات وجود سابقه پیشینی تمدن توحیدی است که در تصدیقِ امکان تشکیل پسینی و مجدد یک تمدن دینمدار و توحیدگرا در قالب تمدن نوین اسلامی یا تمدن مهدوی کارایی دارد.