نسبت زیبایی شناسی و عقلانیت ارتباطی؛ منطق زیبایی‌شناسانه «عقلانیت ارتباطی» در اندیشه هابرماس و نسبت آن با «نقد قوه حکم» کانت و «هنر مدرن» آدورنو

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

doi
چکیده

این مقاله در پی توضیح مبنای زیبایی شناختی نگرش هابرماس به «عقلانیت ارتباطی» است. مطابق مدعا تعریف کانت در مبحث نقد قوه حکم خود از امر زیبا، و توضیح وی از قضاوت ذوقی و زیبایی شناسانه، به فهم ابعاد ژرف تر رویکرد هابرماس به «عقلانیت ارتباطی» و مقوله کنش ارتباطی و زبانی می انجامد؛ هم چنان که توجه به پرسش های مطرح در مکتب انتقادی فرانکفورت و دیدگاه های آدورنو در توضیح جریان از خودبیگانه شدن انسان مدرن و جایگاه هنر نیز به فهم انگیزه انتقادی هابرماس از موقعیت آدمی در جهان امروز و دلایل توجه وی به عقلانیت ارتباطی مدد می رساند. گام دیگر نوشتار توضیح تفاوت های هابرماس با آدورنو، در توجه اولی به عقلانیت ارتباطی و توجه دومی به «هنر مدرن»، است؛ توضیحی که به شناسایی موثرتر سرشت زبانی رویکرد هابرماس به حوزه عمومی می انجامد.