تجزیه و تحلیل اثرات زیست‌محیطی کشتارگاه نمونۀ تهران به روش تلفیقی چک‌لیست سنجشی هم‌طرازی و فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی

نویسندگان

1 دانشیار گروه محیط‌زیست، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

2 2. کارشناس‌ارشد علوم محیط‌زیست، دانشکدۀ محیط‌زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
10.22059/jne.2013.35401
چکیده

کشتارگاه طیور نمونۀ تهران با مساحتی بالغ بر 13000مترمربع در ناحیۀ 3 منطقۀ 5 شهرداری تهران، در محلۀ مرادآباد قرار دارد. تحقیق حاضر با هدف بررسی اثرات زیست‌محیطی ناشی از فعالیت کشتارگاه مذکور به انجام رسید. بدین منظور از تلفیق روش‌های چک‌لیست سنجشی هم‌طرازی وAHP استفاده شد. ابتدا در روش چک‌لیست از طریق تجزیه و تحلیل اثرات پروژه، معیارها وگزینه‌های مورد نظر مشخص شد. برای تأیید نهایی معیارها از پرسش‌نامۀ خبرگان استفاده شد. پس از ترسیم ساختار سلسله‌مراتبی و مقایسۀ زوجی عوامل، به‌منظور اولویت‌بندی معیارها و گزینه‌ها با به‌کارگیری نرم‌افزار Expert choice از تکنیک بردار ویژه استفاده شد. شاخص کل از طریق مجموع حاصل‌ضرب وزن معیارها در مقیاس معیارها در هر گزینۀ چک‌لیست به‌دست آمد. نتایج اندازه‌گیری از پساب خروجی کشتارگاه نشان داد که پساب خروجی قابلیت تخلیه به آب سطحی، چاه و نیز مصارف آبیاری وکشاورزی را ندارد. ارزیابی صدا مبین آن است که میزان صدای اندازه‌گیری‌شده از حد مجاز صوت در فضای آزاد بیشتر است، همچنین نتایج آزمایش آلاینده‌های هوا نشان داد که میزان پارامترهای NO2، SO2  و CO از حد استاندارد خروجی دودکش و استاندارد محیطی پایین‌تر است. پس از تعیین اوزان متغیرها در بعد آلودگی کشتارگاه، عامل فاضلاب با وزن 278/1 اولویت نخست و صدا، هوا و بو با وزن‌های 261/0، 216/0 و 091/0 به‌ترتیب اولویت‌های بعدی را به خود اختصاص دادند. محیط‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با وزن 699/0، در مقایسه با محیط‌های فیزیکی و شیمیایی با وزن 237/0 و محیط بیولوژیکی با وزن 064/0، رتبۀ بالاتری کسب کردند. در محیط‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز عامل بهداشت با وزن 783/0 اولویت اول را کسب کرد. بهینه‌سازی سیستم تصفیۀ پساب و نیز پایش مستمر کیفیت پساب خروجی به‌مثابۀ مهم‌ترین راهکار تقلیل اثرات سوء این مطالعه پیشنهاد شد.