کاربرد روش TOPSIS در شناسایی مناطق طبیعی حفاظتی با ارزش معنوی در شهرستان نیشابور

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 کارشناس‌ارشد محیط زیست دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 4. استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jne.2013.35404
چکیده

عرصه‌های طبیعی با ارزش معنوی بخشی از نواحی خشکی یا دریا هستند که نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی و هویت فرهنگی جوامع بازی می‌کنند. هدف از این مطالعه اولویت‌بندی پهنه‌های حفاظتی با ارزش معنوی است. با توجه به به‌کارگیری روش ارزیابی چندمعیاره، در این پژوهش در گام نخست معیارهای مناسب برای حفاظت از عرصه‌های طبیعی با ارزش فرهنگی از طریق مرور منابع تهیه شد و برای هر یک شاخص‌هایی درنظر گرفته شد که قابل اندازه‌گیری و نقشه‌سازی بود. برای اولویت‌بندی معیارهای حفاظت از روش دلفی استفاده شد که به معرفی شش معیار و ده زیرمعیار انجامید. سپس با ارزیابی چندمعیاره سه پهنۀ حفاظتی در شهرستان نیشابور شناسایی و حدود 32 درصد معادل 243 هزار و 362 هکتار از اراضی این شهرستان برای حفاظت تعیین شد. بزرگ‌ترین پهنه با وسعت 140 هزار و 502 هکتار در مجاورت شهر نیشابور قرار دارد و کوچک‌ترین پهنه نیز با وسعت 826 هکتار در منطقۀ حفاظت‌شدۀ رئیسی واقع است. سپس پهنه‌‌های یادشده با روش TOPSIS برای حفاظت اولویت‌بندی شدند و بر این اساس پهنۀ مجاور شهر نیشابور و پهنۀ موجود در منطقۀ حفاظت‌شدۀ رئیسی که به‌ترتیب 18 و 1/0 درصد از وسعت منطقۀ مورد مطالعه را شامل می‌شوند، از بیشترین و کمترین اهمیت برای حفاظت برخوردار شدند.