تأثیر کم آبیاری بر قیمت آب آبیاری و بهره وری آب

نویسندگان

1 دانش آموخته ی دوره ی دکتری تخصصی علوم و مهندسی آبیاری/ تهران، ایران

2 استاد / گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
چکیده

کاهش روزافزون منابع آب و اثر آن بر کمیّت و کیفیّت محصولات، سبب شده کشاورزان از کم‌آبیاری به عنوان راهکاری برای مقابله با کمبود آب بهره ببرند. از سوی دیگر، اهمیّت آب به عنوان کالایی واسطه‌ای و کمبود آن، سبب افزایش رقابت برای دسترسی به آن شده و آب را به عنوان کالایی اقتصادی مطرح می‌کند. در این راستا، تعیین قیمت آب آبیاری در شرایطی که کم‌آبیاری به عنوان راهکاری برای افزایش بهره‌وری آب مورد استفاده قرار می‌گیرد، ضروری است. در پژوهش حاضر گیاه فلفل سبز قلمی ، تحت چهار تیمار آبیاری 50، 70، 100 و 120 درصد نیاز آبی و در گلخانه‌ی شخصی نویسندگان در شهر تهران و تحت کنترل کامل شرایط محیطی کشت شد. پس از پایان دوره‌ی کشت و برداشت گیاه، تابع تولید محصول بر اساس مقدار مادّه‌ی خشک تولید شده به دست آمد. نتایج نشان داد که با اعمال کم‌آبیاری و پس از بهینه‌سازی عمق آب آبیاری، قیمت آب به 44/183 (هزار ریال به ازای هر متر مکعّب) رسید که حداکثر قیمت به دست آمده برای آب در این ‌پژوهش می‌باشد. همچنین، در شرایط کم‌آبیاری، راندمان کاربرد آب آبیاری67/5 (کیلوگرم بر متر مکعّب)، بهره-وری فیزیکی1/5 (کیلوگرم بر متر مکعّب)، بهره‌وری فیزیکی- اقتصادی 42/191 (هزار ریال به ازای هر متر مکعّب در هر هکتار) و بهره‌وری اقتصادی 04/1 به دست آمد. همچنین کم آبیاری، قبل از بهینه‌سازی عمق آب آبیاری، بر راندمان آبیاری اثر قابل توجّهی نداشت در حالی که پس از بهینه سازی عمق آب، سبب افزایش راندمان آبیاری نسبت به حالت آبیاری کامل شد.