بررسی اثر قرق بر میزان ترسیب کربن درمنه‎زارها در مناطق خشک استان سمنان

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، ایران

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، ایران

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

4 دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، ایران

doi
10.22059/jne.2012.29788
چکیده

امروزه گازهای گلخانه‎ای کربنه، بیشترین اثر را بر تغییر اقلیم جهانی داشته است. که یکی از راه‎های کاهش آن، ترسیب کربن توسط پوشش گیاهی و خاک مراتع می‎باشد. از آنجایی که چرای دام پتانسیل بالایی در کاهش و یا افزایش ذخیره کربن دارد، در این تحقیق تأثیر قرق بر میزان ذخیره کربن پوشش گیاهی مراتع قرق (شاه تپه-چاه محمود) و غیرقرق (چیرو) در استان سمنان با غالبیت گونه درمنه کوهی (Artemisia aucheri) بررسی شد. نمونه‎برداری از پوشش گیاهی به صورت تصادفی ـ سیستماتیک با استقرار 4 ترانسکت 100 متری و 40 پلات 1×1 مترمربعی در منطقه معرف صورت گرفت. در داخل هر پلات پارامترهای پوشش گیاهی و خاک اندازه‎گیری شد و کربن گیاه نیز با استفاده از روش احتراق تعیین گردید. تجزیه و تحلیل داده‎ها به کمک نرم‎افزار SPSS v.16 انجام شد. نتایج نشان داد که اختلاف معنی‎داری بین درصد پوشش گیاهی، سنگ و سنگ‎ریزه، خاک لخت و بیوماس اندام هوایی، زیرزمینی و لاشبرگ گونه درمنه کوهی در دو منطقه وجود داشته است. بیوماس کل در مرتع قرق با 3/11467 kg/ha بیشتر از مرتع غیرقرق برآورد گردید. ضریب تبدیل ریشه (قرق: 67/12% و غیرقرق: 3/12%) بیشتر از سایر اندام‎ها بوده است و ضریب تبدیل اندام‎ها و لاشبرگ در دو منطقه مورد مطاللعه با هم اختلاف معنی‎داری نداشته اند. همچنین نتایج نشان داد که تفاوت معنی‎داری بین ترسیب کربن اندام‎های مختلف گونه درمنه کوهی (در سطح 1%) و لاشبرگ (در سطح 5%) مرتع قرق با اندام‎های نظیر آنها در مرتع غیرقرق وجود دارد. با توجه به تأثیر قرق در افزایش پوشش گیاهی و ترسیب کربن، توصیه می‎شود در مدیریت چرایی حفاظت از پوشش گیاهی مد نظر قرار گیرد.