تأملی بر نفی مابعدالطبیعه متعالی در فلسفه کانت بر پایه اثبات ایدئالیسم استعلایی
نویسندگان
1 استادیار فلسفه دانشگاه پیام نور همدان
2 استاد فلسفه دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
مفاهیم پیشینی که هم در فیزیک نیوتنی برای توصیف اشیاء تجربهپذیر و هم در مابعدالطبیعه متعالی برای توصیف اشیاء تجربهناپذیر بهکار گرفته میشوند، از نظر کانت فقط بر اشیاء تجربهپذیر (=پدیدارها) قابل اطلاق هستند و اطلاق آنها بر آن سوی حوزه تجربه ممکن(=اشیاء فینفسه)، روا نیست. کانت از این دیدگاه خود به ایدئالیسم استعلایی تعبیر میکند و آن را موجد انقلابی در فلسفه که با انقلاب کپرنیکی در علم هیأت قابل مقایسه است میداند. کانت میکوشد در چارچوب فلسفه انتقادی، برای انقلاب معرفتی خود در فلسفه استدلال کند. در این نوشتار کوشش ما بر آن است نشان دهیم که اولاً، از مقدمات استدلال کانت (بر فرض صحت آنها) نمیتوان ایدئالیسم استعلایی را نتیجه گرفت و ثانیاً، انقلاب کپرنیکی کانت، دیدگاهی در چارچوب فلسفه انتقادی نیست بلکه نوعی مابعدالطبیعه متعالی به شمار میرود.
