پایش زیستی آلاینده‌های هوا (ازن و دی‌اکسید‌نیتروژن) با استفاده از گلسنگ Lecanora muralis

نویسندگان

1 استادیار دانشکده بهداشت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد پزشکی تهران، ایران

2 کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد پزشکی تهران، ایران

3 کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد پزشکی تهران، ایران

4 کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد پزشکی تهران، ایران

doi
10.22059/jne.2012.29599
چکیده

گلسنگ‌ها که نوعی پیکره گیاهی جلبک و قارچ هستند، قبل از دهه 1860 در اروپا به عنوان شاخص زیستی جهت تشخیص آلودگی هوا شناسایی شده‌اند. گلسنگ‌ها به آلاینده‌های هوا، به‌خصوص دی‌اکسید‌نیتروژن، ازن، فلوئور و فلزهای سنگین حساسیت نشان داده، بنابراین به عنوان یکی از زیست‌نشانگرهای آلودگی هوا مورد توجه قرار گرفته‌اند. در این پژوهش، بررسی تغییرات میزان کلروفیل گلسنگ Lecanora muralis به عنوان یکی از گلسنگ‌های فلور طبیعی ایران در تماس با غلظت‌های مختلف گاز‌های O3 و NO2 در پایش آلاینده‌های هوا مورد توجه بوده است. در مرحله اول انجام این تحقیق، گلسنگ Lecanora muralis درون کیسه‌های مخصوص و در تماس با گاز O3 در غلظت‌های 30، 100 و 200 ppb و گاز NO2 در غلظت‌های 60 ، ??? و ??? ppb قرار داده شده و به ترتیب بعد از یک و سه ساعت تماس به آزمایشگاه منتقل و کلروفیل آن‌ها (کلروفیل a، b، a + b و نسبت OD435/ OD415) از طریق غوطه‌ور ساختن ?? میلی‌گرم از وزن خالص گلسنگ در ml?? محلول DMSO استخراج گردید. در نمونه‌های در معرض تماس باO3 تخریب‌کلروفیل b همبستگی مثبت (P0.05) مشاهده گردید. به عبارت دیگر گلسنگ Lecanora muralis به آلاینده ازن حساس بوده، در حالی‌که نسبت به آلاینده دی‌اکسید‌نیتروژن مقاوم می‌باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که می‌توان از گلسنگ Lecanora muralis به ‌عنوان یک شاخص زیستی در پایش آلاینده‌‌های ازن و دی‌اکسید‌نیتروژن در هوای فضاهای شهری استفاده نمود.