فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: برای شناخت تاریخ تحولات و تغییرات حدیث امامیه، نیاز به بازنگری منابع متقدم مانند «رجال النجاشی» است. ابن نوح سیرافی یکی از تأثیرگذارترین مشایخ نجاشی است که بیش از همه، اسناد و اساتید قمی را برای انتقال طرق انتخاب کرده است. این پژوهش به تأثیر داده‌های رجالی ابن نوح بر کتاب رجال نجاشی می‌پردازد.روش پژوهش: این پژوهش به روش تحلیلی – توصیفی و بر اساس منابع رجالی و تاریخی کهن سامان یافته است.یافته‌ها: بررسی داده‌های رجالی نشان داد اساتید قمی ابن نوح مانند حسن بن حمزه علوی، اسناد خود را از قم در سده سوم و چهارم آموختند و به بغداد آوردند. پیش از این نسل، در سده سوم، علی بن ابراهیم قمی و ابن‌بطه قمی در قم منتشرکننده طرق کتاب‌های اصحاب ائمه بودند که آنها نیز خود از کوفه، این فهارس را وام گرفته بودند.نتیجه‌گیری: تأثیر داده‌های رجالی ابن نوح در دو محور «راوی‌شناسی» و «کتاب‌شناسی» مشهود است که در هر محور به قضاوت راویان و کتاب‌های آنها پرداخته است. در مواردی، داوری درباره وضعیت رجالی خود راوی و توثیق و تضعیف بوده و گاهی طریق کتاب یا محتوای کتاب ارزیابی شده است. نجاشی بیشتر این اطلاعات رجالی را در محضر استاد خود، به صورت سماع و قرائت و گاه از راه دور با کتابت، وصیت و وجاده به دست آورده است. افزون بر این، کنیه مبهم و محل اختلاف «ابوالعباس» در رجال نجاشی، به احتمال زیاد به ابن نوح بازگشت دارد.