فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از زمان ساخت مهر در گذشته تا به امروز تصاویر حکاکی شده بر روی آن‌ها سبک‌های گوناگونی را در جوامع مختلف پشت‌سر گذاشته‌اند؛ این تصاویر از یک‌سو می‌تواند در زمینه‌های مختلف، ازجمله مسائل اقتصادی، اداری و فرهنگی موردمطالعه و بررسی قرار گیرند و ازسوی دیگر تحولات و پیشرفت فنیِ هنر حکاکی و تراش مهر را در جوامع در طول دوره‌های استفادۀ آن‌ها، به پژوهشگران بشناسانند. از آنجایی‌که بستر ورود به تمدن تقریباً هم‌زمان با میان‌رودان در ایران نیز فراهم آمد، سبک‌های شمایل‌شناسی، تصویرپردازی و حکاکیِ مهرهای این برهۀ زمانی بسیار موردتوجه بوده است؛ ازجمله مراکزی که داده‌های باستان‎‌شناسی و فرهنگی بسیاری را در اختیار پژوهشگران قرار داده، شهر باستانی شوش است. مهرها و اثرمهرهای به‌دست آمده از کاوش‌های باستان‎‌شناسی شوش گویای وجود سبک‌های مختلف در تصویرپردازیِ مهرهای این بخش از تاریخ فرهنگی ایران است. در این پژوهش تعدادی از مهرهای موجود در مخزن موزۀ ملی ایران که از فصول مختلف کاوش‌های شوش مربوط به بازۀ زمانی هزارۀ سوم پیش‌ازمیلاد به‌دست آمده، مورد بازنگری قرار گرفته‌اند تا با مطالعۀ تطبیقی پاسخی به پرسش‌هایی در ارتباط با شمایل‌شناسی مهرها برای تعیین کارکرد احتمالی آن‌ها در این برهۀ زمانی داده باشد. پژوهش پیشِ‌رو با هدف مطالعه و بررسی گزیده‌ای از مهرهای نیمۀ نخست هزارۀ سوم پیش‌ازمیلاد شوش و مقایسۀ آن‌ها در جهت تعیین موضوع کارکردشان با توجه به مفاهیم نقوش، تلاش دارد به این پرسش‌ها که، با شمایل‌شناسی مهرهای گزینش شده می‌توان کارکرد خاصی در زمینه‌ای خاص (اقتصادی-اجتماعی-فرهنگی) را نشان‌داد؟ و در مطالعه و مقایسۀ نقوش مهرها، افراد یا سطح اجتماعی خاصی از جامعه را در راستای استفاده از این مهرها می‌توان مورد پی‌جویی قرار داد؟ پاسخ دهد. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با روش مطالعۀ تطبیقیِ منابع کتابخانه‌ای انجام گرفته؛ و تاحدودی پاسخی مثبت به پرسش‌های مربوطه را نتیجه داده است.