پیوستگی آیۀ 42 سوره هود بر اساس نظریه کارگفتی وان دایک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اهل البیت(ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار علوم قرآن و حدیث، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اهل البیت(ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار علوم قرآن و حدیث، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه کاشان. کاشان، ایران

doi
10.30512/kq.2024.21365.3849
چکیده

هدف: تبیین پیوستگیِ روایت شناختی در برخی از آیات قرآن کریم، از جمله آیۀ 42 سوره هود، مشکل است. در این آیه، حضرت نوح(ع) فرزند خود را بعد از حرکت کشتی در طوفان صدا می‌زند. بعید است که بعد از به راه‌افتادن امواجی چون کوه، آن حضرت فرزندش را صدا بزند تا در آن شرایط سوار کشتی شود. وان دایک نمایندۀ دیدگاه زبان‌شناسی گفتمان، معتقد است در تبیین پیوستگیِ روایت‌شناختیِ متن، باید به توالی کارگفت‌ها در ساختار کلان نیز توجه داشت. هدف این مقاله بررسی پیوستگی کارگفتی آیۀ 42 سوره هود بر اساس نظریۀ کارگفتی وان دایک است.روش پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی‌ـ تحلیلی انجام شده است.یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد که در فضای کلان ساختار، کارگفتِ کلان این داستان، هلاکت ظالمان به دلیل ظلمشان و عاقبت بخیریِ متقیان به دلیل صبرشان است. همچنین، دو رویدادِ چگونگیِ حرکت کشتی و گفتگوی حضرت نوح(ع) با فرزندش در آیۀ 42 بر اساس ترتیب کارگفت‌ها بیان شده است و پیوستگی کارگفتی دارد.نتیجه‌گیری: بر اساس پیوستگی کارگفتی در فضای کلان ساختار، حرف (واو) در عبارتِ «وَ نادى‏ نُوحٌ ابْنَهُ» بیانگر ترتیب زمانی نیست و مبنای کاربردشناختی دارد. بر این مبنا، گفتگوی حضرت نوح(ع) با فرزندش قبل از طوفان بوده و پس از رویداد چگونگیِ حرکت کشتی با نام خداوند، برای نشان‌دادن شرایط و پیامدهای آن بیان شده است.