تحلیل محتوای روایات ترغیب به فرزندآوری (مطالعه موردی: احادیث کتاب کافی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران.

2 استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران.

doi
10.30512/kq.2024.20656.3755
چکیده

هدف: یکی از عوامل مؤثر بر تغییرات جمعیتی، افزایش یا کاهش نرخ فرزندآوری است. با توجه به بحران کاهش جمعیت در سالیان اخیر، دست‌یابی به راهکارهایی مؤثر درجهت حل این مسئله ضرورت دارد.روش پژوهش: پژوهۀ حاضر با کاربست روش تحلیل محتوای مضمونی، عوامل مؤثر در جهت حل بحران کاهش جمعیت برپایۀ متغیر باروری، با تحلیل روایات معصومان(ع) بررسی می‌کند.یافته‌ها: براساس تحلیل مضمون‌های مستخرج از روایات امامان معصوم (ع)، می‌توان به دو الگوواره جهت حل مسئلۀ کاهش جمعیت دست یافت. اول؛ حیطۀ شناختی و ایجاد نگرش مثبت به فرزندآوری با استناد به مضمون‌های فرزنددوستی و تبیین برکات فرزند در زندگی فردی و اجتماعی. دوم؛ شناسایی موانع فرزندآوری و ارائه راهکار جهت حل آن، با استناد به مضمون‌های چگونگی فرزنددار شدن و تغییر نگرش منفی افراد نسبت به فرزندآوری.نتیجه‌گیری: الگووارۀ ایجادنگرش مثبت نسبت به فرزندآوری، به‌عنوان مهم‌ترین عامل و بابسامد حدود 58 درصد، ایفاگر نقش اصلی حل مسئله کاهش جمعیت است. این الگوواره، با دو متغیر مثبت‌نگری به فرزندآوری و درک نیاز،حاصل می‌شود. علاوه بر آن ضروری است با تصحیح نگرش منفی نسبت به فرزندآوری، تغییر نگرۀ مادی به توحیدی، اصلاح الگوی مصرف،ایجاد تسهیلات فرزندآوری و رفع عوامل نازایی، موانع فرزندآوری را زدود.