فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: توجه به اسناد روایات و بررسی حال روات، در دوران‌های اخیر رو به فزونی نهاده‌، اما همواره توجه به منبع معتبر، یکی از راه‌های دستیابی به روایات قابل اعتماد محسوب شده ‌است. یکی از افرادی که در اسناد تعداد قابل ملاحظه‌ای از کتب روایی و خصوصاً، در اسناد موجود در فهرست شیخ طوسی و نجاشی به چشم می‌خورد، «ابو طالب عبیدالله بن ابی‌زید انباری» است. ازاین‌رو، به دست‌آوردن میزان وثاقت و روشن‌شدن مذهب او در احراز اعتبار یا بی‌اعتباری بسیاری از کتب روایی و به تبع آن، روایات مندرج در آنها اثرگذار است.روش پژوهش: این پژوهش با روش تطبیقی- تحلیلی و با استفاده از فیش‌برداری از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است تا به این مهم پاسخ دهد که آیا ابوطالب انباری، از وثاقت لازم برخوردار بوده ‌است تا بتوان به کتب منتقل شده از طریق او اعتماد کرد یا خیر؟یافته‌ها: در مورد مذهب انباری، اختلاف‌های قابل ملاحظه‌ای به چشم می‌خورد و چه‌بسا، یکی از عوامل بروز این اختلاف اقوال را بتوان در کمتر شناخته‌بودن حوزه حدیثی واسط که موطن علمی انباری محسوب می‌شود، جستجو کرد. گفته شده که اکثریت ساکنان شهر واسط را سنی‌‌مذهبان تشکیل می‌دادند. البته، فرقه‌هایی از شیعیان از جمله واقفیان، اسماعیلیان و زیدیان، به عنوان اقلیت مذهبی، در این شهر حضور فعال داشتند. مذهب انباری را ناووسی، بابوشی، غالی، زیدی، واقفی و امامی گزارش کرده‌اند. در مورد انتساب او به ناووسیان یا بابوشیان باید گفت که اساساً در پیدایش و شکل‌گیری چنین فرقه‌ای، تردید وجود دارد. شواهدی وجود دارد که غالی‌بودن او را منتفی می داند و در زمان انباری گزارشی از وجود زیدیان در منطقه واسط وجود ندارد. نجاشی با آوردن تعبیر «ثقة فی الحدیث عالم به» ضمن گوشزد نمودن علم او به احادیث، او را توثیق کرده،‌ اما شیخ طوسی در رجالش او را ضعیف خوانده‌ است.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که انباری دارای دو دوره از حیات مذهبی بوده و یقیناً در اواخر عمرش، امامی‌مذهب شده است. به نظر می‌رسد که او ابتدا واقفی‌مذهب بوده است؛ اما هنگامی که به مذهب امامیه درآمد و مجال بروز مذهب خود را در واسط نیافت، به بغداد مهاجرت کرد. شواهد متعدد، نشان از وثاقت و قابل اعتمادبودن ابوطالب انباری دارد.