تأثیر ربات های اجتماعی در آموزش و توانبخشی کودکان طیف اُتیسم در ایران

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی شریف، دانشکده مهندسی مکانیک

2 دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران-غرب، تهران

3 صنعتی شریف*مهندسی مکانیک

4 پژوهشکده علوم شناختی و مغز دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22060/mej.2019.15434.6121
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، به کارگیری عملی ربات‌های انسان‌نما به عنوان دستیار درمانگر در ارتقای مهارت‌های اجتماعی و شناختی کودکان مبتلا به اتیسم به عنوان یکی از اولین گروه‌های به کارگیرنده‌ی این فن‌آوری در ایران است. جهت نیل به این مقصود، بازی‌های آموزشی-درمانی متنوعی تدوین شده و در چند قالب بر روی کودکان اتیستیک پیاده‌سازی شده است: الف( بررسی مقبولیت ربات‌ها در میان کودکان و مطالعه عملکرد آ نها در بازی تقلیدهای حرکتی درشت و ریز، ب( بررسی تأثیر حضور ربات به عنوان دستیار معلم در آموزش موسیقی به کودکان طیف اتیسم )در برنامه مداخلات انفرادی( با هدف ارتقای مهارت‌های اجتماعی و شناختی آنها، و پ( مطالعه‌ی اثربخشی استفاده از ربات‌ها در افزایش مهارت‌های اجتماعی کودکان عملکرد بالا )در برنامه‌ی مداخلات گروهی دو نفره(. مجموعه نتایج به دست آمده در این پژوهش، حاکی از مقبولیت 70 درصدی ربات‌ها در اولین تعامل کودکان اتیستیک با آ نها بوده است. ارتقای هر دو گروه کودکان عملکرد بالا و پایین در زمینه‌ی مهارت‌های تقلیدی ریز، توجه اشتراکی و ارتباط؛ کاهش نشانگان اتیسم شرکت کنندگان، ارتقا و ماندگاری مهارت‌های اجتماعی کودکان عملکرد بالا؛ و کاهش رفتارهای ناسازگارانه در کودک با عملکرد پایین از اهم یافته‌های این پژوهش است.