ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر پایداری منابع آب حوضه‌های ‌آبریز با استفاده از شاخص‌های کمبود ردپای آب

نویسندگان

1 استادیار/ گروه مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس،

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب/ گروه مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب/ گروه مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.

doi
چکیده

توسعه ناپایدار و عدم توازن بین عرضه و تقاضای آب و تشدید آن در شرایط تغییر اقلیم از جمله مسائل مهم در مدیریت منابع آب کشور محسوب می‌گردد. این موضوع لزوم توجه به اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب تجدید پذیر و مصارف آبی را آشکار می‌سازد. بدین منظور ارزیابی وضعیت فعلی و تغییر اقلیم حوضه با استفاده از تلفیق رویکرد شبیه‌سازی جامع حوضه با استفاده از مدل SWAT و چارچوب ارزیابی رد پای آب به منظور بررسی پایداری حوضه و اثرات بالقوه آن‌ها بر منابع آب، کشاورزی و محیط زیست انجام گرفته است. بدین جهت ارزیابی وضعیت حوضه در شرایط پایه و تغییر اقلیم با استفاده از محاسبه شاخص‌های پایداری کمبود آب سبز، آب آبی، آب زیرزمینی و محیط زیست انجام گرفت. شبیه-سازی و تحلیل شرایط سیستم منابع آب و کشاورزی حوضه تحت تأثیر تغییر اقلیم در دوره (2017-2046) و با اعمال متغیرهای دما و بارش ریز مقیاس شده حاصل از ترکیب سه مدل‌ جفت شده گردش عمومی جو تحت سه سناریوی انتشار RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 در مدل واسنجی شده SWAT انجام گرفت. بررسی شاخص‌های پایداری در وضعیت فعلی حاکی از ناپایداری آب زیرزمینی و تأمین نیاز زیست‌محیطی دریاچه طشک بختگان می‌باشد. همچنین نتایج نشان داد که در شرایط تغییر اقلیم با کاهش 7 تا 18 درصدی آب آبی در دسترس و افزایش 6 تا 10 درصدی رد پای آب آبی حوضه شرایط وخیم‌تری تجربه خواهد شد.