فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد جمعیت و توسعه فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی سبب درخواست روزافزون منابع آبی شده است که یکی از راه‌های جبران کمبود آب، انتقال آب بین حوضه‌ای است. با گذشت زمان و پیشرفت اجرایی این طرح‌ها، چالش‌های متعدد و اساسی در زمینه‌های مختلف از جمله زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فنی پدید آمده و تصمیم‌گیری در مورد اجرا و انتخاب آن‌ها را دشوار نموده است. بدین منظور شناسایی و اولویت‌بندی دقیق‌ترِ معیارها و شاخصه‌های اثرگذار در این طرح‌ها ضروری است. در این مقاله، ابتدا معیارها و شاخصه‌ها با روش دلفی به هشت معیار اصلی طبقه‌بندی ‌شده و سپس با روش تحلیل شبکه‌ای (ANP) و سلسله مراتبی (AHP) اولویت‌بندی شدند. نتایج نشان داد که در هر دو روش، اولویت معیارهای اصلی یکسان بوده و معیار سیاسی و امنیتی، بهداشتی و درمانی و زیست‌محیطی به ترتیب با وزن نرمال 36/0، 16/0 و 15/0 در رتبه‌های اول تا سوم قراردارند. در روش AHP، ارجحیت گزینه‌های انتقال با هدف تأمین آب شرب، کشاورزی، صنعتی و محیط زیستی به ترتیب 56، 17، 16 و 11 درصد است. ولی در ANP گزینه آب شرب با 56 درصد در رتبه نخست بوده و آب صنعتی با 18 درصد، آب کشاورزی با 14 درصد و آب محیط زیستی با 12 درصد به ترتیب در رتبه‌های دوم تا چهارم قرار گرفتند. نتایج به‌دست آمده، بیانگر دقت و واقع‌بینانه‌تر بودن نتایج روش ANP در اولویت‌بندی‌ گزینه‌های انتقال آب بین حوضه‌ای است.