نقد و بررسی کلامی ترجمه‌های شیعی فارسی آیه تطهیر با تکیه بر باور عصمت حداکثری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، ایران. رایانامه: hadigholamrezaii@modares.ac.ir

2 دانشیار گروه قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، ایران. رایانامه: ali.hajikhani@modares.ac.ir

3 PhD student in Quran and Hadith Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. E-mail: m.honardoost@modares.ac.ir

doi
10.30512/kq.2023.19797.3630
چکیده

هدف: بنابر آیه تطهیر خداوند اراده کرده‌ است اهل‌بیت(ع) همواره از هرگونه رجس و پلیدی دور و همیشه پاک‌ و پاکیزه باشند؛ اما این آیه در پاره‌ای از برگردان‌ها به گونه‌ای ترجمه شده‌ است که گویا دو فعل مضارع «لیذهب» و «یطهرکم» شامل گذشته نمی‌شود و اهل‌بیت تنها از زمان نزول آیه، متعلق اراده خداوند قرار گرفته‌اند. مشکل دیگر اینکه برخی «لیذهب» را به معنای «رفع» ترجمه کرده‌اند و نه «دفع». در جستار حاضر تلاش شده است است ضمن نقد برخی از ترجمه‌های موجود، بهترین گزینه برای برگردان صحیح آن پیشنهاد شود.روش پژوهش: در این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلیِ آمیخته با نقد، پس از تبیین مبانی نظری باور شیعه به ‌عصمت حداکثری اهل بیت، ابعاد مختلف ادبی و تفسیری آیه تطهیر، به‌ویژه زمان فعل مضارع و دیدگاه مفسران و مترجمان درباره معنای «لیذهب» بررسی می‌شود و بر اساس آن، ترجمه‌های فارسی شیعی این آیه مورد ارزیابی و نقد قرار می‌گیرند.یافته‌ها: ترجمۀ درست و کامل آیه تطهیر باید: اولاً، مفید استقلال ذیل آیه از صدر آن باشد، ثانیاً، «یرید» را تشریعی نداند، ثالثاً، «لیذهب» و «لیطهرکم» را دفعی معنا کند و نه رفعی.نتیجه‌گیری: ترجمۀ پیشنهادی آیه تطهیر بر اساس این پژوهش چنین است: «خداوند اراده کرده‌ است‌ که همواره هرگونه آلودگی را فقط از شما اهل ‌بیت (پنج‌تن آل عبا) دور نگه ‌داشته و شما را به ‌صورت کامل پاک‌ و پاکیزه نگه‌ دارد.»