ارزیابی آسیب پذیری آبخوان دشت نازلوچای ارومیه با استفاده از مدل DRASTIC و صحت سنجی آن با غلظت نیترات در محیط GIS

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

doi
10.22084/nfag.2017.12964.1241
چکیده

دشت نازلوچای در شمال غرب ایران در قسمت شمال شهرستان ارومیه قرار گرفته است. وسعت تقریبی دشت مورد مطالعه 508 کیلومتر مربع می­باشد و در ساحل غربی دریاچه ارومیه واقع شده است و جز حوضه آبریز ارومیه می­باشد. در تحقیق حاضر از مدل DRASTIC جهت برآورد میزان آسیب­پذیری آبخوان منطقه استفاده شده است. مدل DRASTIC شناخته شده­ترین روش شاخص همپوشان می­باشد که از هفت پارامتر هیدروژئولوژیکی مؤثر بر آلودگی آب زیرزمینی، شامل عمق آب زیر­زمینی ( D)، تغذیه، محیط آبخوان (R)، نوع خاک (S)، توپوگرافی (T)، تأثیر منطقه غیراشباع (I) و هدایت هیدرولیکی (C) را مورد بررسی قرار می­دهد. با ترکیب این پارامترها در محیط GIS مناطق مستعد آلودگی آبخوان مشخص و سپس برای صحت­سنجی آن از غلظت نیترات استفاده گردید. شاخص آسیب­پذیری مدل دراستیک برای منطقه مورد مطالعه، مقداری بین 153-38 برآورد گردید که در پنج محدوده، آسیب­پذیری ناچیز و خیلی کم 44 %، کم 33%، متوسط 15% و زیاد 8% قرار گرفت طبق برآورد نقـشه­های آسیب­پذیری تهیه شده برای مدل دراستیک، بیش­ترین پـتانـسیل آسیب­پذیری مربوط به قسمتی از بخش مرکزی و جنوبی منطقه  مورد مطالعه مـی­باشد. انـطباق غلظت نیترات بر روی نقشه نهایی آسیب­پذیری مدل DRASTIC نشان داد که کلیه مناطق با نیترات بالا، در محدوده آسیب­پذیری متوسط و زیاد قرار گرفته­اند، که می­تواند دقت و صحت مدل را تأیید کند.