فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: به رغم تاکید روایات طبی بر شام خوردن و نهی از ترک آن‌‌، برخی پزشکان بر این باور بودند که خوردن شام پیامدهای ناگواری چون ایجاد بیماری‌های چشمی‌‌، دردهای گوش‌‌، خارش بدن‌‌، قولنج و مشکلات عصبی را در پی دارد. اعتبارسنجی روایت منقول از امام صادق (ع) با مضمون «أَصْلُ خَرَابِ الْبَدَنِ تَرْکُ الْعَشَاءِ» (ریشه خرابی بدن، ترک شام خوردن است) از منظر سند، محتوا و تطبیق آن با یافته‌های علمی و پزشکی روز، هدف از این پژوهش است، به این امید که ضمن تبیین اهمیت شام خوردن، باورهای نادرست در این زمینه اصلاح شده و راهکارهایی مبتنی بر آموزه‌های دینی و دانش پزشکی برای تغذیه سالم ارائه گردد.روش پژوهش: این تحقیق، به روش تطبیقی-تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است؛ بدین ترتیب که ابتدا سند روایت مورد بررسی دقیق قرار گرفته و اعتبار راویان آن سنجیده شده است، سپس محتوای حدیث با معیارهای قرآنی، احادیث معتبر و یافته‌های پزشکی در حوزه تغذیه مقایسه شده و میزان انطباق یا تعارض آن با هر یک از این منابع ارزیابی گردیده است.یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که سند حدیث مذکور معتبر بوده و راویان آن همگی از وثاقت برخوردارند؛ همچنین، محتوای این روایت با آموزه‌های قرآنی و سایر احادیث معتبر که بر اهمیت تغذیه و لزوم پرهیز از گرسنگی به ویژه در وعده شام تأکید دارند، همخوانی دارد. افزون بر این، یافته‌های پزشکی نیز نشان می‌دهند که ترک شام می‌تواند منجر به بروز اختلالات متابولیک، ضعف سیستم ایمنی و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های گوناگون شود. و نیز اصلاح باورهای نادرست در مورد شام‌نخوردن و تأکید بر اینکه همان‌طور که زیاده‌روی در شام‌خوردن مضر است، پرهیز از آن نیز می‌تواند زیان‌آور باشد.نتیجه‌گیری: روایت امام صادق(ع) دارای سندی صحیح و محتوایی هم‌خوان با آموزه‌های دینی و یافته‌های پزشکی است. خوردن شام به‌عنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل، می‌تواند به حفظ سلامت بدن کمک کند. توصیه می‌شود از پرخوری و دیرخوری شبانه پرهیز و به اصول تغذیه سالم توجه شود.