ارزیابی اثرات خشکسالی بر کمیت و کیفیت منابع آب زیرزمینی استان سیستان و بلوچستان
نویسندگان
1 گروه اقیانوسشناسی، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار
doi
10.22084/nfag.2018.13178.1249چکیده
دشت سیستان و بلوچستان در سالهای اخیر با افت چشمگیر سطح آب زیرزمینی مواجه شده است. یکی از بخشهای متاثر شده از شرایط بلند مدت خشکسالی، منابع آبهای زیرزمینی است. یکی از بهترین مقیاسها برای ارزیابی خشکسالی و اثرات آن بکارگیری شاخص بارش استاندارد شده (SPI) است. در این تحقیق با استفاده از این شاخص ابتدا شرایط بلند مدت خشکسالی در منطقه شرق استان سیستان و بلوچستان بررسی شد و سپس تاثیر خشکسالی بر منابع آب زیرزمینی مورد تحقیق قرار گرفت. به منظور تعیین دورههای خشکسالی از دادههای بارش 5 ایستگاه از سال 1363 تا 1393 و دادههای کیفی 27 حلقه چاه مشاهدهای در دو مقطع زمانی 1389 و سال 1392 که دارای پراکندگی مناسبی در استان میباشند، استفاده شده است. جداولهای همارزش Cl, TDS, EC و Na با استفاده از روش آماری جهت بیان تغییرات کیفی تهیه شد. نتایج نشان داد با توجه به کاهش بارندگی، میانگین کل عناصر و مواد در آبهای زیرزمینی طی دوره مورد نظر 20 تا 25 درصد در آب افزایش یافته است. بدیهی است علاوه بر عامل طبیعی که خشکسالی است عوامل انسانی نظیر افزایش جمعیت، تغییر کاربری اراضی، افزایش کارخانهها، افزایش استفاده از کود شیمیایی و سموم دفع آفات در این تغییر کیفیت آب نقش زیادی داشته است. ادامه این روند کاهش بارندگی و برداشت بیش از اندازه میتواند وضعیت این دشت را به حالت بحرانی نزدیک نماید. همچنین مناطق مرکزی، غربی و شمالی در مقایسه با مناطق غربی و جنوبی استان سیستان و بلوچستان با خشکسالی بیشتر مواجه بوده یا خواهند شد.