شبیه سازی رواناب در حوضه بالادست هلمند افغانستان با استفاده از واسنجی چندهدفه و مدل مفهومی FLEX
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آبیاری زهکشی/ گروه مهندسی آب، دانشگاه زابل.
2 استادیار/ گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند.
3 استادیار/ گروه مدیریت منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس.
4 دانشیار/ گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل.
doi
چکیده
رودخانه هیرمند اصلیترین زهکش نیمه جنوبی افغانستان بوده و تأثیر به سزایی در حیات اقتصادی- اجتماعی منطقه سیستان دارد. در راستای ارزیابی پتانسیل آبی رودخانه هیرمند در طولانی مدت نیاز به استفاده از مدل بارش رواناب می باشد. هدف از این تحقیق شبیهسازی رواناب روزانه حوضه بالادست هلمند با استفاده از مدل مفهومی FLEX در ترکیب با بهینهسازی چندهدفه بوده که در سایر تحقیقات پیشین مورد توجه نبوده است. بنابراین در ابتدا مدل به صورت یکپارچه با درنظر گرفتن یک تابع هدف و سپس به صورت نیمه توزیعی و افزودن لگاریتم جریان به تابع هدف ارزیابی گردید. نتایج پژوهش نشان دهنده کارایی بالای مدل در حالت نیمه توزیعی و استفاده از دو تابع هدف برای واسنجی پارامترها بوده و ضرایب NS، NS-log در دو حالت واسنجی و صحتسنجی به ترتیب برابر 86/0، 92/0 ، 76/0 و 81/0میباشد. باتوجه به اینکه همه نقاط روی جبهه پرتو جزو بهترین راهحلها هستند، بنابراین برای هر پارامتر بازه بهینه آن در نظر گرفته شد. همچنین باتوجه به نتایج رضایت-بخش مدل به صورت ماهانه، میتواند جهت بررسی خشکسالی و تغییراقلیم در حوضه مورد مطالعه استفاده گردد.