بازشناسی شخصیت و جایگاه علمی علی ‌بن ‌ابی‌ حمزه ‌بطائنی بر پایه روایات و تعامل فقیهان

نویسندگان

1 پژوهشگر پژوهشکده علوم و معارف، پژوهشگاه قرآن و حدیث

2 عضو هیأت علمی دانشگاه قم

3 پژوهشگر پژوهشکده علوم و معارف، پژوهشگاه قرآن و حدیث

doi
10.30512/kq.2022.16934.3137
چکیده

علی ‌بن ‌ابی‌ حمزه بطائنی از روایان مورد اختلاف، در توثیق و تضعیف است. او روایات فراوانی در منابع حدیثی دارد. بطائنی دو دوره متمایز در زندگی داشته است؛ در ابتدا از راویان امام صادق و کاظم(ع) بود و از وکیلان امام کاظم(ع) شناخته می‌شد. سپس، در پایان عمر با انکار امامت امام رضا(ع) از بنیان‌گذاران واقفه گشت. وی روایات بسیاری از امام صادق و کاظم(ع) گزارش کرده که از طریق مؤلفان اصول روایی، مشایخ ثقات، اصحاب اجماع و دیگر راویان به جوامع حدیثی راه ‌یافته است. کثرت روایت‌های بطائنی در اصول روایی و پایه‌گذاری وقف و مذمت‌های برخی دانشیان رجالی موجب ‌شده است تا گروهی در پذیرش روایت‌های وی توقف کنند و در کنار تضعیف بطائنی، روایت‌های وی را مردود بدانند. این پژوهش قصد دارد با بررسی شخصیت اجتماعی و علمی او، دلایل توثیق و تضعیف و تعامل فقها با روایت‌های وی، به بازشناختی از شخصیت بطائنی دست یابد.