فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشور ایران به‌جهت دارا بودن پیشینۀ تاریخی غنی در عرصۀ هنر و معماری، دارای درب‌های متنوع و زیبایی است که برمبنای نیازهای کاربران و آرایه‌های آن نیز براساس مفاهیم فرهنگی، مذهبی و تعاملات اجتماعی شکل‌گرفته‌اند. ورودی‌ها، نقشی اساسی در تفکیک ابنیه با فضای عمومی ‌دارند. قدمت هزارسالۀ ماسوله و حضور آهنگران و نجاران چیره‌دست آن موجب شکل‌گیری درب‌های زیبا در ابنیۀ مختلف آن گردد. هدف پژوهش، گونه‌شناسی و شناخت انواع درب‌های سنتی شهر تاریخی ماسوله است. در این پژوهش 32درب قدیمی ماسوله برمبنای مطالعات، توصیفی-تاریخی و تطبیقی مورد بررسی قرارگرفته‌ است. پرسش‌ها و فرضیه‌های پژوهش بدین شرح است؛ درب‌های سنتی ماسوله در چندین سطح دسته‌بندی می‌گردند؟ عوامل مؤثر در شکل‌گیری نقوش و تزئینات درب‌های سنتی ماسوله کدم‌اند؟ میزان فراوانی درب‌های سنتی به تفکیک محلات، تفاوت‌ها و شباهت‌های درب‌ها از منظر کالبدی، کاربری و تزئیناتی در ماسوله چگونه است؟ فرضیه‌های پژوهش عبارتنداز: به‌‌نظر می‌رسد درب‌های ماسوله در سطوح درب‌های ابنیه -مذهبی، مسکونی و تجاری- دسته‌بندی می‌گردند و مفاهیم دینی و مذهبی موجب شکل‌گیری آرایه‌های درب‌های ابنیۀ مذهبی مؤثر بوده‌اند و پاسخ‌گویی مناسب به نیازهای اقلیمی، امنیت، کارکردی و احترام به اعتقادات دینی و فرهنگی موجب شکل‌گیری آرایه‌های درب‌های ابنیۀ مسکونی و تجاری ماسوله گردیده‌اند؛ هم‌چنین محلات قدیمی ماسوله دارای بیشترین درب‌های سنتی می‌باشند. نتایج پژوهش نشان‌دهندۀ آن است؛ مفاهیم دینی در درب‌های ابنیۀ مذهبی در غالب نقوش: اسلیمی، جانوری، خطاطی به‌صورت‌های درب‌های، منبت‌کاری، گره‌چینی و نقوش هندسی متجلی گردیده‌اند. درب‌های مسکونی برمبنای احترام به نیازهای کاربران، اعتقادات دینی، مذهبی مردمان ماسوله شکل‌گرفته‌اند. درب‌های ابنیۀ مسکونی در سه سطح: درب‌های فاقد طرح، طرح‌های هندسی و گره‌چینی دسته‌بندی می‌گردند. درب‌های ابنیۀ تجاری ماسوله به‌صورت‌های جمع‌شونده و گره‌چینی هستند. نیاز به ساختارهای منعطف، بازشوهای بزرگ از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری بازشوهای ابنیۀ تجاری ماسوله است. نتایج نشان‌دهندۀ آن است؛ محلات تاریخیِ مسجدبر، خانه‌بر و کشه‌سر دارای بیشترین درب‌های سنتی در ماسوله می‌باشند.