فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقاله پیش‌رو با هدف بررسی و واکاوی جلوه‌های شیطان‌گرایی در مجموعه تلویزیونی مفصل و معروف «مافوق طبیعی» به تحلیل گفتمان انتقادی بخش‌هایی از این مجموعه تلویزیونی می‌پردازد که در آن‌ها مفاهیم، مضامین، نمادها و شخصیت‌های مرتبط با جریان شیطان‌گرایی حضور برجسته‌ای دارند. با بهره‌گیری از روش کیفی و تحلیل در سه سطح متنی، معنایی و گفتمانی، تلاش شده است تا نحوۀ بازنمایی مفاهیم دینی، به‌خصوص نسبت میان خدا، شیطان و انسان، در این مجموعه تلویزیونی مورد بررسی و مداقه قرار گیرد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مجموعه تلویزیونی مذکور، از طریق وارونه‌سازی معنایی مفاهیمی چون خیر و شر، تصویرسازی انسانی و گاه همدلانه از شیاطین و استفاده از نمادهای شاخص شیطان‌گرایی همچون ابلیسک، پنتاگرام و موسیقی متال، به بازتعریفی از معنویت در قالب سرگرمی دست زده است. این بازتعریف، در نسبت با گفتمان‌های کلان فرهنگی و رسانه‌ای، دارای پیامدهایی در حوزه هویت دینی و خصوصاً ادراک عمومی از دین است.