تحلیل انتقادی نظریه محمّد عابد الجابری پیرامون مفهوم آیات محکم و متشابه
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه تربیت مدرس، تهران
2 عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس
3 گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس
4 عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.30512/kq.2020.8451.2013چکیده
چکیده: بحث از محکم و متشابه در شمار زیربناییترین و چالشیترین مباحث در حوزه تفسیر و علوم قرآن قرار دارد که از دیرباز تاکنون مورد توجه عالمان علوم مختلف اسلامی در میان مذاهب و فرقههای گوناگون بوده است. این جستار با بهرهگیری از روش توصیفی– تحلیلی، نظریه جدید محمّد عابد الجابری پیرامون این موضوع را بر پایه آیه 7 سوره آل عمران طرح و تبیین نموده و آن را به بوته نقد گذاشته است. دستاورد پژوهش حاضر این است که وی، «آیات محکم» و «آیات متشابه» در آیه یادشده را ناظر به لفظ و معنا ندانسته، بلکه از جنس پدیده تکوینی و خارجی برشمرده است. ایرادات سندی، متنی و دلالی به روایتی که جابری آن را به عنوان سبب نزول آیه مورد بحث اختیار کرده است، عدم تحقّق شرائط سیاق برای آیه 7 آل عمران و نیز ناسازگاری معنای پیشنهادی جابری برای لفظ «آیه» با ساختار کلّی آیه مزبور، از جمله مهمترین نقدهای وارد بر نظریه وی است.
