گستره معنایی شکل و شاکله پژوهشی تطبیقی ـ ریشه شناختی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد
3 استاد دانشگاه فردوسی
doi
10.30512/kq.2021.15186.2869چکیده
آیه 84 سوره اسراء کلیدیترین اساس کنشهای آدمی را در کلمه «شاکله» جمع نموده است. از ریشه «ش ک ل» تنها دو واژه «شکل» و «شاکله» در قرآن کریم آمده و معنای «شاکله»نزد مفسران و لغویان، محل اختلاف نظر بیشتری بوده است. برخی آن را کاربردی استعاری یا مجاز میدانند.تلاش لغویان برای دستیابی به یک معنای جامع برای ریشه «ش ک ل» موفقیتآمیز نبوده و برگزیدن «شباهت» به عنوان معنای محوری در ریشه عربی آن از سوی لغتشناسان چندان دقیق نیست. مقاله حاضر درصدد است با بهره گیری از روش معناشناسی تاریخی با تکیه بر مطالعات ریشهشناختی به بیان مؤلفههای معنایی ریشه «ش ک ل» در زبانهای نیای عربی و چگونگی پیوند این مؤلفهها با مفهوم شاکله در زبان عربی بپردازد. در پرتو این روش نخست راهیابی مؤلفههای معنایی مربوط به درون و برون در ریشه «ش ک ل» از زبانهای نیا به زبان عربی و نیز چگونگی تأثیرگذاری آن بر معنای شاکله نشان داده شده است.واژگان کلیدی: شکل، شاکله، معناشناسی، ریشهشناسی
