واکاوی کاستی‌های ساختاری بر اعتبار تهذیب الأحکام

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه علوم اسلامی رضوی

2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

doi
10.30512/kq.2021.13882.2682
چکیده

کتاب تهذیب‌الاحکام تألیف شیخ طوسی، سومین کتاب از کتب اربعه حدیثی شیعه است. این موسوعه فقهی با توجه به گستردگی روایات فقهی و به کار گرفتن روش رفع تعارض اخبار، از جایگاه ویژه‌ای نزد اکثر فقیهان و حدیث‌پژوهان برخوردار است؛ امّا وجود برخی اشکال‌های ساختاری از قبیل فراوانی تصحیف، زیاده و نقیصه، ضعف سندی و مواردی دیگر از این دست، کسانی را بر آن داشته که در اعتبار آن تردید روا دارند. این جستار که از جهت گردآوری منابع، به روش کتابخانه‌ای‌ و از نظر محتوا به شیوه توصیفی- تحلیلی سامان یافته، عوامل پیدایش این کاستی‌ها و تأثیر آنها بر اعتبار این کتاب را مورد بررسی قرار داده است. یافته‌های این پژوهش نشان از آن دارد که هرچند وجود برخی کاستی‌های ساختاری در این کتاب، انکارناپذیر است؛ امّا از آنجا که از سویی، عوامل بیشتر این اغلاط مانند ناخوانا بودن خط و یا اشتباهات منابع، قابل شناسایی است و از دیگر سو، راهکارهایی برای برطرف کردن بیشتر آنها وجود دارد، این کاستی‌ها نمی‌تواند موجب تردید در اعتبار این کتاب شود.