فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تحولات مربوط به نوع پرسش‌های مجازی کاربران و تأثیر آن بر تعیین پاسخ‌دهندگان پرسش‌هاست.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده و به روش مرور دامنه‌ای انجام شده است؛ بدین منظور، تعداد 61  اثر مرتبط با هدف پژوهش، مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌های مرتبط با نوع پرسش‌های مرجع مجازی را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد: گروه اول، پژوهش‌هایی که پرسش‌های کاربران را بر اساس نظام‌های طبقه‌بندی رایجی مانند: کتز (1997 و 2002)، وارنر (2001) و سیرز (2002) دسته‌بندی کرده‌اند که مقایسه نتایج این پژوهش‌ها نشان داد بیشترین درصد پرسش‌ها از نوع «جستجوی ویژه»، «راهنما» و «پژوهشی» است و گروه دوم، پژوهش‌هایی که مبتنی بر طبقه‌بندی‌های محقق‌ساخته از پرسش‌های مرجع هستند؛ نتایج این گروه نشان داد پرسش‌های «ارجاع آماده»، «راهنما و خط‌مشی کتابخانه» و «پژوهشی»، به ترتیب، بیش از سایر انواع، مطرح شده‌اند. بررسی متون حاکی از این است که چنانچه پرسش‌های مرجع از نوعی باشند که بدون نیاز به منبع (یا با حداقل منبع) و با حداقل تلاش و زمان پاسخ داده شوند، می‌توانند توسط کارکنان غیرمتخصص آموزش‌دیده و دانشجویان دستیار کتابدار پاسخ داده شوند و این موضوع شامل پرسش‌های «ارجاع آماده»، «جستجوی ویژه»، «راهنما» و «خط‌مشی کتابخانه» می‌شود.نتیجه‌گیری: این پژوهش در زمره نخستین پژوهش‌هایی است که به مروری جامع بر انواع پرسش‌های کاربران و ضرورت سطح‌بندی پاسخ‌دهندگان پرداخته است. نتیجه این پژوهش، هم بر تقویت مهارت‌های پژوهشی و مشاوره‌ای کتابداران و هم بر ضرورت آموزش سایر کارکنان تأکید دارد و لازم است برنامه‌ریزان و سیاستگذاران این مسئله را مدنظر قرار دهند.