فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف از انجام این پژوهش، شناسایی و تحلیل کهن‌­ترین هنر قطاعی به کار رفته در نسخه­‌ها و مصاحف خطی موجود در موزه قرآن آستان قدس رضوی است. روش پژوهش: این پژوهش، از نظر هدف کاربردی و به روش توصیفی و تحلیلی با نمونه‌­گیری هدفمند انجام گرفته است. با توجه به عدم دسترسی به اصل منابع، ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانه‌­ای است و چک‌­لیستی از اطلاعات نسخه‌­شناسی دو سری جزوات که نمونه­‌های آن‌ها به شماره4240 و 82 موجود در موزه قرآن است، تهیه شده و سپس اطلاعات از طریق جداول مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌­ها: یافته‌­های پژوهش نشان داد که تمام ارکان نسخه­‌شناسی مصاحف از جمله کتابت و تذهیب آن‌ها توسط خاندان هبه الله الحسینی یا زیر نظر ایشان انجام گرفته است. با تطبیق ارکان نسخه‌­شناسی این جزوات مشخص شد که تمام جزوات به یک شیوه کتاب­‌آرایی شده­‌اند؛ بنابراین، هر دو جزوه 4240 و 82 در یک دوره کتابت و تذهیب شده‌­اند. یافته‌­ها، نشان دادند که در اوراق هنر قطاعی دو الگو، یکی حفاظتی در جزوه 4240 و دوم الگوی حفاظتی و تزئینی در جزوه 82 به کار رفته است. نتیجه­‌گیری: یافته‌­های به دست آمده از بررسی نسخه­‌شناسی مصاحف نشان داد که هنر قطاعی این آثار توسط خاندان هبه الله الحسینی انجام گرفته است و به نوعی هنرمند یا استادی که هنر قطاعی را انجام داده، در کانون کتابت ایشان به فعالیت می­‌پرداخته است. از نتایج دیگر این پژوهش شناخت کهن­‌ترین هنر قطاعی مربوط به دوره سلجوقی است که به صورت ساده یا طرح­های گره‌­بندی هندسی انجام گرفته است. الگوهای به ­دست آمده نشان داد که هنر قطاعی در مصاحف دیگری از دوره سلجوقی به ­کار رفته است و از این طریق محل کتابت آن‌ها را می‌­توان شناسایی کرد. در نهایت، مشخص شد که این هنر در دوره سلجوقی بروز فراوانی داشته و می‌­توان قدمت این هنر را مربوط به این دوره معرفی کرد.