فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هیوم بزرگ‌ترین منتقد برهان نظم است. غالباً اشکالات او به برهان نظم چنین تفسیر می‌شود که او با این اشکالات در نهایت به دنبال زیر سؤال بردن و تشکیک کردن در وجود خدا است. در این مقاله این نتیجه‌گیری از اشکالات هیوم به برهان نظم را بررسی کرده‌ام. ابتدا پارادایم حاکم بر برهان نظم در زمان هیوم را از دو منظر الهیاتی و علمی بررسی کرده‌ام؛ سپس با استناد به کتاب گفتگوهای او به حواشی و مقدمات و مؤخرات حول اشکالات او به برهان نظم توجه کرده‌ام. در نهایت به این نتیجه رسیده‌ام که شکاک بودن او در موضوعات الهیاتی بیشتر به معنای ندانم‌انگاری، آن هم از موضعی شناخت‌شناسی فلسفی است، نه به معنای انکار آن از موضع ستیز و الحاد.