اثیر الدین ابهری: نخستین چهار اثر منطقی
نویسندگان
1 استاد گروه منطق، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران.
doi
10.22096/ek.2026.2084387.1621چکیده
اثیرالدین ابهری نوشتههای منطقی بسیاری را در قالب رساله و کتاب و گاه در قالب بخشی از کتاب نگاشته است که برخی تصحیح و منتشر شدهاند و برخی همچنان در انتظار تصحیح و انتشارند. تاکنون تحلیل جامعی از آثار منطقی ابهری به عنوان یک کل صورت نگرفته و نوشته زیر گامی نخستین در این زمینه است و در آن به تحلیل و بررسی چهار اثر منطقی ابهری میپردازم که شواهدی وجود دارد بر اینکه آنها نخستین رسالههای منطقی او هستند. در این مقاله، به کمک شواهدی متنی، ترتیب نگارش این چهار اثر منطقی ابهری را با احتمال بالا تعیین میکنم و نشان میدهم که در این رساله، ابهری تحت تأثیر عمر بن سهلان ساوی، فخرالدین رازی و شاگردش زینالدین کشی است. نوآوریهای منطقی ابهری در این چهار اثر بسیار اندک است و در مقایسه با آثار بعدی او که بالغ بر بیش از 12 رساله و کتاب است چندان به چشم نمیآید و همین مسئله خود دلیلی بر تقدم این چهار اثر بر همه آن 12 اثر میتواند باشد.
