بررسی مقدماتی اثربخشی آموزش یکپارچه مبتنی بر شش کلاه تفکر و نقشه ذهنی بر هیجانات و عملکرد تحصیلی دانشآموزان پایه پنجم دبستان
نویسندگان
1 استادیار گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 دانشیار گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.48310/reek.2026.20355.1707چکیده
زمینه و هدف: با توجه به نقش هیجانات تحصیلی در یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان، استفاده از رویکردهای آموزشی فعال و یکپارچه مورد توجه روزافزون قرار گرفته است. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش یکپارچه مبتنی بر شش کلاه تفکر و نقشۀ ذهنی بر هیجانات تحصیلی و عملکرد تحصیلی دانشآموزان پایه پنجم در درس علوم بود.روشها: پژوهش حاضر شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری را دانشآموزان پسر پایه پنجم ابتدایی ناحیه دو آموزشوپرورش شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ تشکیل دادند. یک مدرسه پسرانه با دو کلاس پایه پنجم به روش در دسترس انتخاب و کلاسها بهطور تصادفی در گروههای آزمایش و کنترل (هر کدام ۳۰ نفر) قرار گرفتند. دادهها با آزمون محققساخته عملکرد تحصیلی و پرسشنامه هیجانات تحصیلی پیشنوجوانی گردآوری و با تحلیل کوواریانس در نرمافزار SPSS نسخه ۲۱ تحلیل شد.یافتهها: نتایج نشان داد که آموزش یکپارچه در گروه آزمایش با افزایش معنادار عملکرد تحصیلی و بهبود هیجانات تحصیلی همراه بوده است؛ بهطوریکه کاهش هیجانات منفی، شامل ملالت، ناامیدی، اضطراب و خشم، و افزایش هیجانات مثبت، شامل افتخار و لذت، هم در موقعیت کلاس و هم در موقعیت آزمون مشاهده شد (05/0>p).نتیجهگیری: آموزش یکپارچه در این مطالعۀ شبهتجربی با بهبود معنادار عملکرد تحصیلی و ایجاد تعادل مطلوبتر در هیجانات تحصیلی همراه بود. در نتیجه، پیشنهاد میشود، با توجه به محدودیتهای روششناختی (بهویژه تخصیص خوشهای و حجم نمونه)، نتایج با احتیاط تفسیر شده و در مطالعات آتی با طرحهای گستردهتر و تحلیلهای چندسطحی این یافتهها بررسی مجدد شوند.